48 uur in Lyon

Negen van de tien mensen laten Lyon links liggen op weg naar het zuiden van Frankrijk. Heel onverstandig, vinden Murk Salverda en Erna Staal

Waarom nu gaan?

Lyon is één grote aangename verrassing en kan in elk jaargetijde bezocht worden. Het aantrekkelijke karakter van het gave oude stadshart, globaal gebouwd tussen 1400 en 1800, wordt mede bepaald door de heuvels waar het tegenaan ligt en door het dal van de Rhône en de Saône, de twee rivieren die zo samenvloeien dat er een schiereiland is ontstaan waarop het grootste deel van de oude stad ligt. Niet alleen het oude Lyon maar ook een deel van de moderne buitenwijken staan op de werelderfgoedlijst van de Unesco.

Wat te doen?

Lyon is, behalve het hart van gastronomisch Frankrijk (zelfs Parijzenaars ontkennen dat niet) dé

stad van de zijdewevers, die zich hier vanuit Italië in de zestiende eeuw vestigden. De zijde-industrie zorgde in het noorden van de oude stad voor een specifieke architectuur, die van de traboules (overdekte trappenhuizen en passages tussen de huizen om de besmettelijke stoffen droog van de ene plek naar de andere over te brengen). Wie het naadje van de kous wil weten kan terecht in het Musée des Tissus, een museum met een grote verzameling geweven stoffen uit Lyon maar ook uit de rest van de wereld.

Zelfs mensen die niet warm lopen voor de geschiedenis van textiel worden stil bij de aanblik van het oudst bewaard gebleven kledingstuk, afkomstig uit een oud-Egyptisch graf. Een klein wonder dat zoiets de eeuwen getrotseerd heeft. En er zijn ook mooie, zeer oude tapijten van Kopten (4de tot 8ste eeuw), van Perzen, Byzantijnen en Turken en Italiaanse stoffen vanaf de 13de eeuw uit Palermo, Lucca, Genua, Florence en Venetië.

Het Musée de la Civilisation Gallo-Romaine herbergt een van de indrukwekkendste archeologische collecties van Frankrijk, met mooi beeldhouwwerk, schitterende mozaïeken en prachtige sieraden. Het betonnen gebouw uit de jaren zeventig ligt deels onder de grond van de heuvel Fourvière, boven het oudste, middeleeuwse deel van de stad, maar elke verdieping biedt door grote glasgevels een schitterend uitzicht op het in 1933 opgegraven Romeinse amfitheater uit de eerste eeuw na Christus. Aan het plein met het stadhuis dat voorzien is van een fraaie gevel uit de 17de eeuw, is in een voornaam eveneens 17de-eeuws benedictinessenklooster voor adellijke dames het Musée des Beaux Arts gevestigd, met een aardige collectie schilder- en beeldhouwkunst en andere kunstvoorwerpen van de Middeleeuwen tot de huidige tijd.

Wat is er te zien?

Heel bijzonder zijn de talloze muurschilderingen in Lyon, de stad telt er zo'n honderdvijftig. In het centrum van de stad zorgen trompe-l'oeil's voor bedrieglijke taferelen: in plaats van een blinde muur denk je een steeg te zien, of een gevel die als een toneelgordijn van hoge steigers dreigt af te vallen, of een gigantische boekenkast. In het Quartier des Etats-Units, een stadsdeel uit het Interbellum, zijn de blinde zijgevels van 25 flatgebouwen stuk voor stuk beschilderd. De initiatiefnemer was de stedelijke architect en stedebouwkundige Tony Garnier, de Berlage van Lyon, zoon van een ontwerper van zijden stoffen uit Croix-Rousse. In het naar hem genoemde centrum zijn boeken, kaarten en aanvullende informatie over de muurschilderingen te krijgen. Zo ontdekken we dat de Nederlandse striptekenaar Joost Swarte ook een schildering heeft gemaakt, in de Rue Marietton 108. In deze troosteloze straat in de wijk Vaise, tussen benzinestations en autogarages, is nog een drietal schilderingen van striptekenaars te bewonderen.

De beroemdste muurschildering (tevens de grootste, 1200 vierkante meter) is Le Mur des Canuts, aan een kruispunt op de heuvel van de wijk Croix-Rouse. Deze “muur van de zijdewerkers' ligt aan de rand van een gezellige artistieke wijk vol zijdewinkels en ateliers, ook wel het Montmartre van Lyon genoemd. De schildering dateert van 1987 en is sindsdien al twee keer bijgewerkt, in 1998 en in 2002, met grappen als een niet van echt te onderscheiden pinautomaat.

Waar eten en drinken?

Lyon heeft de grootste dichtheid sterren-restaurants per vierkante kilometer van de hele wereld. Wie geen portemonnee heeft voor het 9 km buiten Lyon gelegen restaurant van de beroemde kok Paul Bocuse, kan in de stad zelf terecht in een van zijn vier brasseries. Ze zijn genoemd naar de vier windrichtingen en hebben elk een eigen, op die windrichting gebaseerde kaart. Le Sud serveert bijvoorbeeld overheerlijke couscous en andere mediterrane gerechten, voor zeer schappelijke prijzen.

Ook zonder ster maar zeer aan te bevelen: Restaurant Raphael Beringer, Rue Auguste Comte 39. Originele gerechten en zeer goede wijnen. Ben je te vroeg voor de gereserveerde tafel, dan is het in dezelfde straat aangenaam slenteren langs tweedehandsboekwinkels en antiekzaken. Op nummer 31 bevindt zich een goed gesorteerde (kunst)boekhandel, Michel Descours.

Een ervaring op zich is de Brasserie George bij station Perrache, waar ze sinds 1836 plaats bieden aan maar liefst 600 mensen. De eethal is bij binnenkomst een beetje overweldigend, maar de akoestiek is prima en de zuurkool met spek in combinatie met een Elzas wijn uitstekend.

HOE REIS IK IN LYON?

Hoewel het oude centrum goed te belopen is, is het een buitengewoon genot gebruik te maken van het openbaar vervoer in Lyon. Voor 4 euro 20 heb je een dagkaart waarmee je gebruik kan maken van metro, trolleybussen, trams en natuurlijk de twee kabeltreinen, ficelles geheten, heuvelopwaarts naar de typisch negentiende-eeuwse neo-kathedraal van Notre Dame de Fourvière. De metro is schoon en snel, langer dan twee, drie minuten hoef je niet te wachten. Vecht je in lijn D, richting de middeleeuwse wijk Vieux Lyon, door de scholieren heen naar de zitplaatsen pal achter de voorruit van de machinistloze trein. Het is een kinderlijk genoegen om door de tunnel gezogen te worden.

Hoe er te komen?

Nogal simpel. Met de trein. Vanaf Brussel-Zuid rijdt een tgv binnen vier uur naar het moderne Gare Lyon Part Dieux, in het handelscentrum op de linkeroever van de Rhône. Een taxirit van minder dan een kwartier brengt je naar het historische centrum op de Presque'Ile. Daar is ook het andere station van Lyon te vinden, Gare Perrache.

    • Murk Salverda Erna Staal