'Startende eenverdiener is grootste zorg'

De prijs van een koopwoning steeg vorig jaar sneller dan verwacht. De NVM verwacht een verdere toename. “De startende eenverdiener moet maar zien hoe hij een dak boven zijn hoofd krijgt.“

Oscar Smit FOTO: NVM NVM

Voorzitter Oscar Smit van de Nederlandse Vereniging van Makelaars (NVM) zegt dat hij het twee jaar geleden al heeft voorspeld: wanneer de economie aantrekt, zullen de huizenprijzen met risicovolle snelheid stijgen. Hij vindt dat hij gelijk heeft gekregen, nu blijkt dat de huizenprijzen vorig jaar met gemiddeld 5,4 procent zijn toegenomen - ruim tweemaal zoveel als de 2,5 procent die de NVM aan het begin van 2005 voorspelde. Voor 2006 verwacht Smit zelfs een toename met 6 procent.

Hoe verklaart de NVM de forse prijsstijging van vorig jaar?

“Je ziet dat de economische groei zich begint te manifesteren. En hoewel het nog overwegend negatief is, neemt ook het consumentenvertrouwen weer toe. Mensen kopen dus sneller en zijn bereid meer te betalen. Omdat de vraag daarbij groter is dan het aanbod, stijgen de prijzen. Wat een minder grote rol speelt bij de plotselinge opleving van de prijzen, is de relatief lage hypotheekrente. Die was al laag. Een lage hypotheekrente is meer een basisvoorwaarde.“

Voor 2006 voorspelt de NVM een toename van de huizenprijzen met 6 procent, meer nog dan afgelopen jaar. Wat zullen de gevolgen daarvan zijn?

“Mijn grootste zorg betreft de startende eenverdiener met een modaal inkomen. Die wordt nu soms al gedwongen om uit de markt te stappen en moet maar zien hoe hij een dak boven zijn hoofd krijgt. Voor tweeverdieners en alleenstaanden met een hoog inkomen valt het allemaal nog wel te doen, maar modale eenverdieners gaan nu zelfs al zo ver dat zij gaan samenwonen met een persoon met wie ze helemaal geen relatie hebben, om maar een huis te kunnen betalen.“

Het is aannemelijk dat, als de economische groei doorzet, de hypotheekrente gaat stijgen. Verwacht de NVM dat meer mensen in betalingsproblemen komen?

“Mensen die een tophypotheek met variabele rente hebben en nu rustig gaan zitten afwachten, kunnen inderdaad in de problemen raken. Mijn mening over zo'n hypotheek is: niet doen. Bij tophypotheken horen langdurige afspraken over de rente. Maar mensen met een hoge hypotheek tegen een vaste rente kunnen rustig blijven wonen.“

Kan een stijgende rente niet ook een gunstig effect hebben? Misschien dat het perspectief van veel moeten terugbetalen ertoe leidt dat minder mensen geneigd zullen zijn een huis te kopen. Daardoor gaat de druk van de markt.

“Nee, want een hogere rente maakt de betaalbaarheid van een woning nog niet groter. Bij een gelijkblijvend inkomen zal een eenverdiener niet sneller een huis kunnen kopen. Daarvoor zou de huizenprijs moeten dalen. Maar dat zal nog wel even duren, zelfs als binnenkort minder mensen een huis zouden willen kopen. Huizenbezitters geven niet snel toe aan de relatieve waardedaling van hun huis, omdat ze vaak veel hebben geïnvesteerd. Ze handhaven zo lang mogelijk een hoge verkoopprijs. Overigens is de aantrekkende economie wel gunstig, voor zover mensen met een modaal inkomen meer gaan verdienen en dus meer kunnen besteden.“

Wat is de remedie tegen al te snelle prijsstijgingen?

“Er moeten meer woningen worden bijgebouwd, vooral in het middensegment. We hebben 100.000 woningen per jaar nodig, terwijl slechts de helft daarvan wordt gerealiseerd. Daardoor kun je het scheefwonen ook niet tegengaan, het verschijnsel dat mensen te goedkoop huren in vergelijking tot hun inkomen. Met een groter aanbod aan woningen zou je zulke mensen tot het kopen van een huis kunnen aanzetten, door hun huren te verhogen.“