Boogjes plassen tegen de leuke winkeltjes

Waar winden stedelingen zich over op? In Utrecht zijn bewoners van de binnenstad de overlast beu.

Burgermeester Brouwer Wijk Breedstraat, Utrecht. 11-01-06 © Foto Merlin Daleman Daleman, Merlin

'We werken hier in een klein stukje binnenstad waar alle grootstedelijke problemen samenkomen”, zegt Jaap van der Grint, wijkagent in de Utrechtse Wijk C en de Breedstraatbuurt, samen slechts vijfhonderd meter breed en twaalfhonderdvijftig meter lang. Coffeeshops. Hangjongeren. Illegaal tippelen. Zwervers. Afval. 'Never a dull moment”, lacht de wijkagent.

We maken een wandeling door de binnenstad met burgemeester Annie Brouwer-Korf. Zij bezoekt elke maand een wijk in de stad. Vanmiddag krijgt zij in twee uur een vloed aan klachten van omwonenden over zich heen. Eerst het verhaal van de hangjongeren. Er zijn zeventien groepen jongeren die hier regelmatig hinderlijk gedrag vertonen. Zij komen af op de hoeren in de Hardebollenstraat. 'Ze bonken op de ramen van de vrouwen en plassen tegen de ruiten”, vertelt Salomé Willemsen, bewoner en tevens gemeenteraadslid voor Leefbaar Utrecht. De jongeren schelden de dames uit. Ook coffeeshops oefenen op de jongeren aantrekkingskracht uit. Jongerenwerker Hasan Genc: 'Het zijn jongeren die elders wonen en denken dat ze hier alles mogen. Wij wijzen hen op bepaalde afspraken. Het begint vaak met spijbelen en blowen op straat. Het gaat niet zo goed op school, ze krijgen vaak ook geen stageplaats, en thuis worden ze niet voldoende ondersteund. Ze voelen zich in Nederland niet serieus genomen.'

Burgemeester Brouwer luistert begripvol, maar wijst toch ook op de zonnige kanten van de buurt. 'Het valt mij op dat er in deze buurt steeds meer leuke winkeltjes komen.' In een doodlopende steeg, de Tweede Achterstaat, klagen bewoners over illegale prostitutie. Hier werken tippelende vrouwen. Illegaal, want de gemeentelijke tippelzone ligt enkele kilometers verderop. Bewoners schepen zij op met condooms en ander afval. 'Ik zie regelmatig menselijke drollen liggen”, zegt een bewoner. Het liefst zouden de bewoners de steeg met een poort afsluiten. Maar dat mag niet van de gemeente. 'Het is soms moeilijk uit te leggen, maar het beleid is om de openbare ruimte in Utrecht zo toegankelijk mogelijk te houden”, zegt een ambtenaar. Wijkagent Jaap van der Grint wijst erop dat als de politie iets ziet, er hard wordt opgetreden. 'We hanteren een zero tolerance beleid. Wie hier hard schreeuwt, kan al een boete van vijftig euro krijgen.' Maar de politie kan niet altijd overal zijn.

Dan de zwervers. In de hal van de nachtopvang voor daklozen doen winkeliers van de Voorstraat hun beklag. 'Verkopers van de straatkrant schreeuwen en bedreigen me met verkrachting”, vertelt Branca Boekbinder, eigenaar van een schoonheidssalon. 'Ik ben door de zwervers klanten kwijt geraakt.' Aan de overkant van de nachtopvang runt Gülnaz Aslan een restaurant voor Turkse meeneemgerechten. Ze zegt tegen de burgemeester dat ze overdag zoveel energie moet steken in het opruimen van afval, dat ze 's avonds soms in tranen uitbarst. 'Ik ga niet om de haverklap de politie bellen. Bovendien heb ik een hart, dus ik jaag mensen die geen huis hebben, niet schreeuwend weg. Waar moeten ze immers anders heen? Maar ik vraag ze wel weg te gaan. Er zitten schatjes tussen hoor, die doen dat gewoon. Maar anderen gaan schelden 'rotwijf, de straat is niet van jou'.'

In een steeg om de hoek van haar winkel ligt al een paar dagen een frituurpan met vet. En laatst stonden vier mannen op een rijtje boogjes te plassen naast haar winkel. Bewoner Ben Nijssen, lid van de wijkraad, oppert dat de gemeente de overlast in de binnenstad moet verplaatsen naar andere wijken. 'Haal de overlast hier weg.'

Dat is niet de wijze waarop burgemeester Annie Brouwer er tegenaan kijkt. 'U heeft gekozen voor de binnenstad. U woont niet in Leidsche Rijn. De binnenstad heeft niet alleen lasten maar ook lusten.' Wel kunnen er soms grenzen worden overschreden aan wat een buurt nog hebben kan. 'Dan is de balans niet goed, en dat lijkt mij hier wel het geval te zijn”, zegt ze. Binnenkort komt ze terug, om er iets aan te doen. 'We zitten er bovenop.'

    • Arjen Schreuder