Boeken discussieert over “Shalimar'

Over drie weken, op 3 februari, gaat in de bijlage Boeken de tweede reeks van de Leesclub van NRC Handelsblad van start. Naar suggestie van de deelnemers aan de discussies op www.nrc.nl/leesclub heeft de redactie gekozen voor vijf spraakmakende romans van hedendaagse schrijvers, waarvan Extreem luid en ongelooflijk dichtbij van Jonathan Safran Foer de eerste is.

Salman Rushdie: "Shalimar de clown"

Als opwarmertje voor de Tweede Leesclub presenteert Boeken tijdens het festival Winternachten (20-22 januari in Den Haag) een speciale “Leesclub Live' bijeenkomst rondom Shalimar de Clown van Salman Rushdie. Drie recensenten van de bijlage (Elsbeth Etty, Bas Heijne en Pieter Steinz) en een gastspreker (Abdelkader Benali) zullen met elkaar en met de aanwezige bezoekers in debat gaan over deze controversiële roman, waarin Rushdie beschrijft hoe een vriendelijke acrobaat uit Kashmir ertoe komt om een gruwelijke moord-uit-religieuze-overtuiging te plegen.

Shalimar the clown, een roman over liefde en wraak, religie en onderdrukking, is in eerste instantie het Romeo en Julia-achtige verhaal van het hindoemeisje Boonyi en de moslimjongen Shalimar die opgroeien in het relatief paradijselijke Kashmir (India) van de jaren zestig. Hun interculturele idylle wordt verstoord als Boonyi ervandoor gaat met een Amerikaanse verleider - een gebeurtenis die jaren later tot een gruwelijke moord zal leiden.

Net als in zijn meesterwerk Midnight's Children (1981) bewijst de in Bombay geboren maar in Engeland gevormde Rushdie zich in Shalimar als een verteller die het beste uit de oosterse en westerse tradities in zich verenigt: de exuberante stijl en de experimenten van James Joyce en Laurence Sterne, het magisch-realisme van García Márquez en Günter Grass, De verhalen van 1001 nacht en de melodramatische Hindi-films waarom zijn geboortestad beroemd is.

Er zijn critici die vinden dat Rushdie na de fatwa uit 1989 (die hem tot een jarenlang ondergronds bestaan dwong) nooit meer zijn oude niveau heeft bereikt; dat hij niet langer een van de kopstukken van de postkoloniale literatuur (“The Empire Writes Back') is. Alleen die stelling is al goed voor een brede discussie, net als vragen als “Is Shalimar een activistische roman?', “Neemt Rushdie stelling tegen het moslimfundamentalisme?' en “Heeft een van de personages gelijk in de volgende mijmering, die als de kern van de roman mag gelden?': “Onze levens, onze verhalen vloeiden in elkaar over, waren niet langer van onszelf, individueel, discreet. Dat bracht mensen van hun stuk. Er waren botsingen en ontploffingen. De wereld was niet langer kalm.'

Kaarten voor de Leesclub Live op za. 21 jan. (12u30) bij www.nrc.nl/winternachten, of via de bon die ook vandaag in de krant staat. Twee kaarten geven recht op één gratis exemplaar van “Shalimar'. Meer informatie over Rushdie op de website The Ledge (www.the-ledge.nl of www.the-ledge.com), die met de Leesclub zal samenwerken.