“Stug doorzingen in het Duits opent deuren'

Op het Eurosonic festival in Groningen staat Duitse popmuziek centraal. Want die is aan een opmars bezig, ondanks het feit dat “Duits zijn nog te vaak voor slechte smaak staat“.

RAMMSTEIN, TILL LINDEMANN. ROTTERDAM, 4-11-2004 FOTO LEX VAN ROSSEN Rossen, Lex van

Duitsland mag dan centraal staan op het Eurosonic festival dat vandaag en morgen in Groningen wordt gehouden, de Duitse popmuziek wordt nog altijd met argusogen bekeken. Natuurlijk, eigenzinnige acts als Kraftwerk, Can, Tangerine Dream en Neu!, voortrekkers van de Krautrock, kregen kritische aandacht en Rammstein scoort met dramatische, Duitstalige metal tot in Amerika. Maar, zoals Peter James, oprichter van German Sounds, het bureau dat ervoor moet zorgen dat Duitse popmuziek buiten Duitsland wordt gehoord, zegt: “In Amerika denken veel mensen nog dat Duits zijn synoniem is met slechte smaak“. Ook al verandert zelfs die opvatting. “Rammstein, dat stug door bleef zingen in het Duits, heeft menig deur geopend. De mensen begrijpen steeds beter dat rock een orale cultuur is. Hoe authentieker de boodschap, hoe beter komt die over.“

Opmerkelijk is dat Eurosonic mede wordt georganiseerd door stichting Conamus, die de export van Nederlandse muziek wil bevorderen. “Ons doel is natuurlijk niet om de Duitse muziek in Nederland aan de man te brengen“, zegt Peter Smidt, projectmanager bij Conamus en artistiek directeur van Noorderslag/Eurosonic. “Het gaat erom dat nationale muziek buiten de landsgrenzen komt, door heel Europa gaat circuleren. Daar profiteert de Nederlandse muziek indirect ook van.“

In Frankrijk, dat vorig jaar centraal stond, zorgt het bureau Music Export voor de export van Franstalige muziek. Met twintig medewerkers en vestigingen in negen landen is deze Franse evenknie van Conamus goed bezet.

German Sounds telt vier werknemers. “In Duitsland is cultuurpolitiek niet gecentraliseerd, maar is het lang beschouwd als een zaak van de deelstaten“, verklaart James. ,,Bovendien zagen de overheden de grote platenmaatschappijen als belangenbehartigers van Duitse muziek. Terwijl hun belangen vaak elders liggen.“ James is ook oprichter van Verbandes Unabhängiger Tonträgerunternehmen, de Duitse vereniging van onafhankelijke platenlabels.

Intussen lijkt de Duitse muziek, en de belangstelling daarvoor, aan een voorzichtige renaissance bezig. De elektronische muziek doet het al jaren goed. Maar ook het succes van Rammstein in de Verenigde Staten neemt niet weg dat veel Duitse groepen nog altijd in het Engels zingen.

Het binnenlandse succes van een groep als Wir Sind Helden, dat “thuis' speelt voor een publiek van tienduizenden, spreekt boekdelen. “Zo'n groep heeft ook mogelijkheden in het buitenland“, bezweert James. In Groningen treedt de band voor amper 300 man op.

Duitsland torst, aldus James, een belaste geschiedenis met zich mee. En die heeft zijn invloed op de muziek. “De Tweede Wereldoorlog heeft de muzikale tradities verdacht gemaakt en de muzikale infrastructuur weggevaagd. Er was niets meer. Andere landen konden na de oorlog voortbouwen op hun tradities en infrastructuur, wij niet.“ Daarom legden groepen als Can en Kraftwerk volgens hem in de jaren zeventig zo'n vernieuwingsdrang aan de dag - met dank aan componist en elektronicapionier Karlheinz Stockhausen natuurlijk. Inmiddels kijkt men wat onbevangener op de Duitse tradities en cultuur terug, al leverde dat het nu zo succesvolle Rammstein aanvankelijk fronsende wenkbrauwen op. “Ja, Rammstein heeft zijn Duitse identiteit slim uitgespeeld“, lacht James.

Daarmee heeft de band waarschijnlijk de weg geplaveid voor een groep als Corvus Corax, die vanavond in de Martinikerk het Eurosonic-festial zal openen. Compleet met koor en orkest zal deze metalgroep een bewerking brengen van de klassieke Carmina Burana, die hun wortels hebben in de Middeleeuwen. “Er staat een hele reeks groepen klaar die op deze manier in het Duitse verleden duikt. Daar liggen ook grote kansen. Ik hou onze muzikanten graag de Duitse culinaire tradities voor. Onze lokale bierbrouwers doen niet voor niets zo veel moeite om de kwaliteit hoog te houden.“

Eurosonic: 12/1 en 13/1, diverse zalen, Groningen.

    • Jacob Haagsma