Mieren geven elkaar les

Mieren leren elkaar de weg naar voedsel. Daarmee zijn ze, buiten de mens, de eerste dieren waarvan is aangetoond dat ze werkelijk investeren in het opleiden van soortgenoten.

Biologen van de Universiteit van Bristol publiceren er vandaag over in het wetenschappelijke tijdschrift Nature. “Leiders' van de Europese mierensoort Temnothorax albipennis lopen samen met een “volger' naar een voedselbron. Daarbij tikt de volger steeds met zijn antennes op het achterlijf en poten van de leider als het tempo te hoog dreigt te worden.

Dat klinkt simpel, maar het is een vorm van leren die zelfs apensoorten niet lijken te beheersen. Een mierenleraar past zijn gedrag aan aan de leerling, en dat gaat ten koste gaat van de leraar zelf - hij schiet immers niet op, op weg naar het eten. Als apen- of leeuwenouders hun kinderen technieken leren om voedsel te zoeken of te jagen, gaat het anders: de ouder doet de handeling wel voor, maar past die niet aan de leerling aan.

De Britse biologen zagen dat de mieren-leraren vier keer zo langzaam liepen als ze een leerling meenamen. Ook hield de leider regelmatig halt om de volger de tijd te geven om de omgeving te verkennen. Na dit soort leersessies worden de volgers zelf leiders, zodat de mierenkolonie uiteindelijk voordeel van het gedrag heeft.

Er zijn wel anekdotes van andere dieren die elkaar in het wild zo zouden onderwijzen. Zo zijn er orka's die zonnende zeeleeuwen vangen door zich met een golf het land op te laten spoelen. Mogelijk onderwijzen ervaren orka's de techniek aan soortgenoten. Ook zijn er primatologen die vinden dat chimpanseemoeders in Ivoorkust hun kinderen op deze manier leren noten kraken.

Deze gedragingen zijn echter niet zo goed omschreven als de lerende mieren. Opvallend is dat mieren niet als “intelligente' dieren gelden. Onderzoeker Nigel Franks zei tegen het persbureau Reuters: “Het menselijke brein is een miljoen keer groter en toch kan de mier erg goed onderwijzen en leren.“