“Laat de Grondwet rusten tot 2009'

Margot Wallström, vice-president van de Europese Commissie, waarschuwt tegen pogingen van Oostenrijk om het Grondwettelijk Verdrag nieuw leven in te blazen.

Sweden's Margot Wallstrom, vice chairman of the European Commission is seen during the Plenary session of the European Parliament in Strasbourg, eastern France, 15 November 2005. EU Commission chief Manuel Barroso presented Today the Commission's legislative and work programme for 2006. AFP PHOTO GERARD CERLES AFP

Ze noemt haar baan een “mission irresistable', een onweerstaanbare missie, in weerwil van de vele mensen die veeleer van een “mission impossible' zouden spreken. De Zweedse Margot Wallström is vice-president van de Europese Unie en eurocommissaris van Communicatie.

“Het lijkt alsof de Europese Unie door een identiteitscrisis gaat. Ze vraagt zich af “Wat is mijn doel? Waar ga ik heen? Waarom houdt niemand van me?'“ En: “De lidstaten zijn teveel gericht op hun eigenbelang en hebben te weinig visie.“ Aldus Wallström tijdens een seminar eerder deze week in het Europees Parlement.

Hoe ver Europa van de burger afstaat, heeft het dubbele nee van Frankrijk en Nederland van de Europese Grondwet op 1 juni vorig jaar blootgelegd. Het jaar van reflectie, waarin de Europese lidstaten zelf zouden debatteren over de Grondwet, is verlengd. Reden: het debat is nog nauwelijks begonnen.

Ondertussen lijkt Oostenrijk, dit halfjaar EU-voorzitter, de Grondwet wel nieuw leven in te willen blazen. Zo ook de Duitse bondskanselier Merkel. Zij wil tijdens haar voorzitterschap in de eerste helft van 2007 een protocol toevoegen aan de Grondwet over sociaal beleid.

Is het niet beledigend voor de mensen in die landen die “nee' hebben gezegd om de Grondwet, op wat voor manier dan ook, weer tot leven te brengen?

“De mensen in die dertien landen die “ja' hebben gezegd, willen ook gehoord worden. We moeten het “nee' analyseren, of het specifieke delen zijn van de Grondwet die de mensen niet wilden, of dat er iets anders aan de hand is.“

U heeft gezegd dat vooral Nederland en Frankrijk moeten aangeven hoe het verder moet met het Grondwettelijk Verdrag.

“Zij moeten zeggen of dit een “nee' voor altijd is. Alleen in de landen zelf weten ze waarom de bevolking de Grondwet heeft afgewezen.“

Wat moet er volgens u met de Grondwet gebeuren?

“Idealiter laten we de Grondwet rusten tot aan de aanstaande verkiezingen voor het Europees Parlement in 2009. Pas als we hebben uitgezocht wat de burgers willen, kunnen we weer met een ratificatieprocedure beginnen.

,,Ik vind niet dat we moeten gaan knutselen aan de Grondwet. In juni komen we met een routekaart over hoe we verder gaan met de Grondwet. Dit gaat over de procedure. De inhoud moeten we laten rusten.“

Waarom wordt in sommige landen, zoals Nederland, nauwelijks nog gesproken over de Grondwet?

“Soms hebben nationale politici er electoraal belang bij om het debat over Europa in hun land niet aan te gaan.“

Hoe wilt u in de verlengde periode van reflectie toch het debat in de lidstaten op gang brengen?

“Ik ben geen politieagent. Ik kan de lidstaten niet dwingen een debat te voeren. In juni rapporteren we over lidstaten die wel een debat hebben gevoerd. Misschien leidt dit tot aansporing van die landen die nog weinig hebben gedaan.“

Wat is er mis met de communicatie over Europa?

“We hebben te veel over de instituties gepraat en te weinig over de inhoud. Bovendien gaat communicatie zowel over luisteren als over informatie verstrekken. Hiervoor moet er veel veranderen bij de EU: alsof je een olietanker laat overschakelen op gas. We zouden kunnen beginnen onze rapporten een leesbare titel mee te geven.“