Kijktijd bij tv blijft toenemen

Nederland kijkt steeds meer televisie. ,,Tv kijken is nog niet achterhaald“, zegt de kijkcijferdeskundige.

Televisie kijker te kijk FOTO Annet Delfgauw Delfgauw, Annet

De gemiddelde Nederlander kijkt steeds meer televisie. In de laatste vijftien jaar is de kijktijd gestegen van 120 minuten (twee uur) tot 195 minuten (drie uur en een kwartier).

De groei heeft zich ononderbroken voortgezet, en lijkt volledig in strijd met de voorspellingen die de laatste tijd de ronde doen. De opkomst van nieuwe media - zoals internet en de dvd-speler die ook programma's kan opnemen - zou volgens die verhalen ten koste gaan van het bestaande tv-aanbod.

De kijker stelt voortaan zijn eigen programma samen en wenst niet meer afhankelijk te zijn van wat de tv-zenders te bieden hebben, zo is alom verkondigd. Het traditionele tv-tijdperk zou ten einde zijn.

De cijfers tonen echter aan dat daarvan nog volstrekt geen sprake is. Vorig jaar keek Nederland opnieuw drie minuten langer dan in 2004.

En niet alleen in Nederland, maar ook in veel andere landen blijft de kijktijd stijgen. “Maar dat is alleen maar verbazend voor degene die in de voorspellingen gelooft,“ zegt Dick Wensink, kijkcijfer-deskundige van de VARA. “Zelf geloof ik helemaal niet dat de televisie een verouderend medium aan het worden is. Uit alles blijkt dat de traditionele laat-je-verrassen-televisie, waarbij de kijker afwacht wat er komt, nog lang niet achterhaald is. De voorspellingen deugen niet.“

Wensink verwijst naar een expert, die kortgeleden in Radar, de consumentenrubriek van de TROS, voorspelde dat de kijker van de toekomst een media center - inclusief computer en dvd-recorder - in zijn huiskamer heeft, waarmee hij zelf kan bepalen wanneer hij kennis neemt van welk programma. “Maar dat is niets nieuws,“ stelt de VARA-onderzoeker vast. “We hebben toch allang de videorecorder? En we kunnen toch ook naar de videotheek om een filmpje te huren? Ik zie niet in waarom alles nu opeens heel anders zou worden.“

Nelly Kalfs, directeur van de stichting Kijkonderzoek, toont zich evenmin onder de indruk van de vele voorspellingen. “Digitaal kijken heeft veel voordelen, maar ook een groot nadeel. Zappen duurt veel langer. Met de huidige apparatuur kun je niet zomaar even snel langs alle kanalen gaan. Bovendien is dat volgens mij een typische stand alone-bezigheid. Als je met elkaar televisie kijkt - zoals de meeste mensen nog steeds graag doen - zul je telkens moeten overleggen. En je ziet nu al dat er soms ruzie wordt gemaakt over de vraag wie de zapper mag hebben. Dat zou met de nieuwe technieken alleen nog maar erger worden.“

Het mediabureau Carat, dat adverteerders adviseert over de mediakeuze voor hun reclame, heeft vorige week berekend dat de kijktijd in veertig jaar is verdubbeld. De eerste grote stijging (van 100 naar 120 minuten) dateert uit 1988 en was te danken aan de entree van de commerciële tv-netten in Nederland.

Dat er ook vorig jaar weer drie minuten langer is gekeken - ondanks de afwezigheid van kijkcijfertoppers als een wereldkampioenschap voetbal of de Olympische Spelen - wordt in het Carat-rapport dan ook mede toegeschreven aan de komst van Talpa: “Mensen zijn nieuwsgierig en willen weten hoe het programma-aanbod is.“ Voorts heeft het feit dat Talpa - vanwege de voetbalcompetitie - eind augustus al begon, de andere zenders ertoe aangezet eveneens eerder met hun najaarsseizoen te beginnen. Met als gevolg dat de zomerslaap ook op RTL, SBS en de publieke zenders eerder voorbij was.

Maar er moeten meer factoren zijn. Zo kan de stijging tevens te maken hebben met de vergrijzing, omdat 65-plussers bovenmatig veel televisie kijken (gemiddeld 258 minuten, vier uur en een kwartier, per dag).

Des te opvallender is dat ook in de leeftijdsgroep 20 tot 34 jaar langer wordt gekeken - en zelfs in de groep 13- tot 19-jarigen, aan wie bij uitstek de mediaconsumptie als chatten en internetten wordt toegedacht.

Wel worden de media in deze groep vaker gecombineerd: jongeren hebben er geen moeite mee gelijktijdig televisie te kijken en te surfen op internet. En voorts zou er een economische oorzaak kunnen zijn. “Televisie kijken is een stuk goedkoper dan (avond)bezoek aan het café, restaurant, theater, bioscoop,“ aldus het Carat-rapport.

Het mediabureau concludeert tenslotte dat er voorlopig geen einde lijkt te komen aan de populariteit van het medium: “Komend jaar staat bol van grote evenementen; de verwachting is dan ook dat de kijktijd in 2006 wederom zal groeien.“