Eerst een enquête naar het geld

Tussen gelijk hebben en gelijk krijgen zit vaak een gapend gat. Maar het kan nog pijnlijker: gelijk krijgen, maar dat niet kunnen betalen. Het overkwam de Vereniging van Effectenbezitters.

De beleggersvereniging kreeg gisteren gelijk van de Amsterdamse ondernemingskamer in de nasleep van de ondergang van technologiebedrijf LCI, vijf jaar geleden. De rechter gelastte een enquête naar mogelijk wanbeleid door directie en commissarissen van LCI.

LCI Technology was ooit, in de jaren negentig, een grote belofte. Topman Sam Asseer had het bedrijf vanaf 1993 omgevormd van een computerhandelaar tot een ambitieus technologiebedrijf. De doorbraak kwam in 1998 toen LCI de Europese IT-prijs won voor de Smartpen, een vinding die transacties op het internet beveiligde. Ook beleggers waren enthousiast; de beursgang in de zomer van dat jaar was een succes; de beurswaarde liep in korte tijd op tot 290 miljoen euro.

Behalve aan de Smartpen verwachtte LCI geld te kunnen verdienen aan een miljoenenclaim die het bij het Amerikaanse Motorola had ingediend wegens inbreuk op patenten. LCI eiste bijna 240 miljoen dollar.

En toen ging het mis. In september 2001 kwam bij een Oostenrijkse dochtermaatschappij een miljoenenfraude aan het licht. Van de Smartpen, waarin 20 miljoen was geïnvesteerd, was er nog niet één verkocht. En de Motorola-claim leverde slechts twee ton op. In december viel het doek voor LCI.

De benoemde curatoren concludeerden na uitgebreid onderzoek dat bestuursvoorzitter Asseer en de commissarissen niets te verwijten viel. Maar de VEB concludeerde uit hetzelfde rapport dat er bij LCI onder meer sprake was geweest van opzettelijke misleiding en falend toezicht. Op basis van die verwijten gelastte de VEB bij de ondernemingskamer nader onderzoek naar wanbeleid - dat, bij vaststelling daarvan, zou kunnen leiden tot persoonlijke schadeclaims.

Maar zo'n enquête, waarmee gisteren dus werd ingestemd, kost geld; bij LCI begroot op 60.000 euro. In een andere procedure van de VEB, tegen automatiseerder Landis, bepaalde de Hoge Raad dat de rekening bij een failliet bedrijf niet uit de boedel hoeft te worden betaald. Uit eigen middelen wist de VEB vorige maand 15.000 euro voor de Landis-enquête los te peuteren, eenderde van wat nodig is. De start van het onderzoek kon met ruim twee jaar vertraging van start.

Voor beide enquêtes is nog 90.000 euro nodig. VEB-voorman Peter Paul de Vries weet wat hem, op slag van het nieuwe jaarcijferseizoen, te doen staat. Een rijke donateur vinden of driekwart van zijn salaris inleveren.

Philip de Witt Wijnen