Jake Gyllenhaal

De jonge Amerikaan Jake Gyllenhaal, nu te zien in “Jarhead', wordt al beschouwd als de beste acteur van zijn generatie.

US actors Jake Gyllenhaal, left, and Peter Sarsgaard, right, pose for the photographers in Berlin Monday, Dec. 12, 2005, during a photocall for their anti-war-film "Jarhead". (AP Photo/Roberto Pfeil) Associated Press

“Eerst is het: wie is Jake Gyllenhaal. Dan wordt het: Ik wil Jake Gyllenhaal. Dan: Geef me iemand die lijkt op Jake Gyllenhaal. En dan wordt het weer: Wie is Jake Gyllenhaal.“ De Amerikaanse acteur Jake Gyllenhaal beschrijft de verschillende stadia in de carrière van een succesvol acteur. Hij bevindt zichzelf nu duidelijk in fase twee. Gyllenhaal is een van de hotste acteurs van het moment, die nu al gezien wordt als de beste van zijn generatie. In Nederland is hij nu te zien in Sam Mendes antioorlogsfilm Jarhead en binnenkort zal hier ook Brokeback Mountain van Ang Lee uitkomen, de film over homoseksuele cowboys die zoveel mee schijnt te zijn dan dat. Net uit de Nederlandse bioscopen verdwenen is Proof van John Madden, waarin Gyllenhaal als wiskundige te zien is. Het moet gek lopen als Gyllenhaal dit jaar niet voor een Oscar wordt genomineerd.

Het zou niet de eerste nominatie in de familie zijn. Jacob Benjamin Gyllenhaal (Los Angeles, 19 december 1980) van Zweedse en Russisch-joodse afkomst, groeide op in de showbizz. Zijn vader is regisseur, zijn moeder schrijft scenario's - dat voor Running on Empty (1989) werd voor een Oscar genomineerd -, zijn twee jaar oudere zus Maggie is een gevierd actrice, onder meer in Secretary. De vrienden van de familie hebben nog klinkender namen. Naar verluidt leerde Paul Newman Jake autorijden.

Gyllenhaal maakte zijn debuut als acteur in 1991 als de zoon van Billy Crystal in de komedie City Slickers van Ron Underwood. Zijn eerste grote rol speelde hij in 1999 in October Sky van Joe Johnston, een biopic over een NASA-wetenschapper die ook in zijn jeugd al raketten bouwde. Gyllenhaal brak door met de titelrol in de culthit Donnie Darko (Richard Kelly, 2001). Opvallend is dat Gyllenhaal vaak extreem intelligente jongens speelt, zo intelligent dat ze er gevoelig en een beetje gek van worden, zoals ook in Bubble Boy (Blaire Hayes, 2001), over een jongen zonder afweersysteem die in een plastic omhulsel moet leven, en in The Good Girl (Miquel Arteta, 2002), waarin hij met Jennifer Aniston over The Catcher in the Rye wil praten. Gyllenhaal beschikt over het soort charmante onaangepastheid die van hem een soort rebel next door kan maken.

Zoals aan de namen van de regisseurs te merken is, speelde Gyllenhaal eerst vaak in debuten of anderszins kleine onafhankelijke films. De acteur had daar zelf verandering in willen brengen door auditie te doen voor onder meer Moulin Rouge! en Spider-Man. ,,Ik denk dat Robert De Niro een genie is in Raging Bull, maar ik denk ook dat Will Smith een genie is in Independence Day. Goed acteren is goed acteren'', meent Gyllenhaal. Die rollen gingen nog aan zijn neus voorbij. Raak was het met de The Day After Tomorrow, een rampenfilm van Roland Emmerich. Nu staan ze voor hem in de rij. Gyllenhaal is bijvoorbeeld bezig met het opnemen van Zodiac, een thriller van David Fincher. De hoofdrol in Jarhead is tot nu toe Gyllenhaals heftigste rol, waarvoor hij zijn mooiebruine naar moest millimeteren. Volgens Sam Mendes wilde Gyllenhaal de rol zo graag dat hij hem midden in de nacht smekend opbelde.

    • Bianca Stigter