Het beeld

De oudste politieke partij (sedert 1918) en de nestor van de Tweede Kamer (sinds 1981) beschouwen televisie als het oog van de duivel. Toch werkte fractievoorzitter Bas van der Vlies (63) mee aan een portret van de Staatkundig-Gereformeerde Partij (SGP) voor de actualiteitenrubriek Netwerk (EO). Hij deed dat in het kader van een media-offensief na de rechterlijke uitspraak dat een partij die vrouwen als lid weert niet langer in aanmerking komt voor overheidssubsidie. Ton van der Ham volgde de partij in een roerige periode, tussen prinsjesdag en het kerstreces.

Reformatorische wegwijsbeurs in het tv programma Netwerk. Politieke Partijen. SGP Evangelische Omroep

Toch zijn het niet de finesses van de interne partijconflicten over het al dan niet samenwerken met de ChristenUnie bij de gemeenteraadsverkiezingen, als die wel vrouwen verkiesbaar stelt, die het programma De mannen van de SGP zo bijzonder maken. Over de manier waarop Van der Vlies de stromingen bij elkaar houdt, komen we namelijk erg weinig te weten, want zo ver ging de openheid nu ook weer niet.

Van der Vlies moet duidelijk wennen aan de insubordinatie van de camera. “Dat moet toch geestdodend voor jullie zijn, shots maken van een man die koffie drinkt“, zo voegt hij de crew toe. Verschillende keren spreekt hij tegenover Van der Ham verbazing uit over al die aandacht voor details, voor privé-aangelegenheden en voor de buitenkant in plaats van de inhoud van zijn opvattingen.

Het zijn precies de zaken die de media, vooral de televisie, plegen te interesseren. De onbevangenheid van Van der Vlies en zijn mannen zie je zelden meer in Nederland.

De korzelige bereidheid van een politicus om - nou, vooruit dan maar - de met een kerstkrans gesierde buitendeur van zijn woonhuis in Maartensdijk te openen voor de pottenkijkers, het onhandige poseren met zijn vrouw in een met antiek volgestouwde woonkamer, waar vind je dat nog? Het soep eten bij wijze van lunch in de fractiekamer, de voorzitter die voorgaat in het gebed, de hoedjes van de jonge vrouwen. Het allermooiste beeld is gedraaid op de zogeheten Reformatorische Wegwijsbeurs, waar de achterban op allerlei manieren kennis kan nemen van het SGP-gedachtegoed. We zien meisjes met kniekousen en soms lange rokken vrolijk, soms een beetje giechelig langs struinen. Een opgeschoten jongen kijkt brutaal recht de camera in. Dit is een tafereel uit 1918, gedraaid door een journaalcameraman op bezoek in een dorp waar ze nog nooit eerder zoiets gezien hebben. En toch kun je de passanten moeilijk ouderwets noemen, daarvoor ogen ze te eigentijds en eigenzinnig.

Zou Van der Vlies weten dat hij dankzij een door Netwerk beschikbaar gesteld fragment eergisteren ook in RTL Boulevard opdook? Dat hij daar vergeleken werd met Madonna - behalve een paapse aberratie ook een kabbalistisch georiënteerde popzangeres - omdat die haar kinderen ook geen televisie laat kijken?

De aflevering van Netwerk ontstond op een breukvlak. De EO staat veel dichter bij de ChristenUnie dan bij de SGP, maar boezemde toch relatief nog het meest vertrouwen in. De EO verlaat binnenkort Netwerk: het doodvonnis voor een actualiteitenrubriek die de laatste maanden erg op dreef is. De SGP is een godsgeschenk voor televisiemakers.

    • Hans Beerekamp