Duitse huishoudens worden werkgever

Het Duitse kabinet trok zich terug in een kasteeltje om plannen te smeden. Het kwam er uit met 25 miljard euro voor economisch groei. “Duitsland goed, regering goed.“

German Chancellor Angela Merkel (C-R) and vice-chancellor and Labour Minister Franz Muentefering (C-L) give a press conference 10 January 2006 in Berlin to comment their cabinet's conference. Merkel and her 15 ministers (eight Social Democrats and seven Conservatives), met for a two-days conference at Genshagen Castle, some 40 kilometers (25 miles) south of Berlin, to chart the government's future course. AFP PHOTO DDP/JOHANNES EISELE GERMANY OUT Bondskanselier Angela Merkel en vice-kanselier Franz Müntefering gisteren tijdens de persconferentie die volgde op het besloten overleg van de regering in Genshagen. Foto AFP AFP

Berlijn, 11 Jan. - De lancering van de regering-Merkel ging eind vorig jaar gepaard met een vlaag optimisme. Groeiprognoses omhoog. Orderportefeuilles voller. Koersen in de lift. Zelfs de werkloosheid, eeuwige kwelgeest, groeide minder hard dan gewoonlijk in de winter. Het leek wel alsof Angela Merkel het Duitse bbp in haar eentje liet groeien, enkel door nuchter en zakelijk te spreken, door vastberadenheid en optimisme uit te stralen.

Nu moeten daden volgen. Het nieuwe kabinet trok zich deze week een etmaal terug in een kasteeltje in Genshagen, Brandenburg. Om plannen te smeden en teamgeest te kweken. Er was bier, er werd gezongen. Gistermiddag keerde men goedgeluimd terug naar Berlijn. Een schoolreisje. Het overleg was constructief zei Merkel (CDU). Bij vlagen zelfs vrolijk. Vice-kanselier Müntefering (SPD) wilde niet achterblijven. “Dat was mooi in Genshagen“, zei hij. “Ik vat het zo samen: Duitsland goed, regering goed.“

In hun bagage hadden Merkel en Müntefering een stimuleringsprogramma voor de economie. Met ruim 25 miljard euro wil de grote coalitie werkgelegenheid en groei een impuls geven. Het geld wordt geleend. En iedereen krijgt wel iets. Gezinnen, kleine en middelgrote ondernemers, automobilisten en treinreizigers, huizenbezitters en wetenschappers.

De nieuwe ploeg begint met kleine stapjes. Het extra geld wordt uitgesmeerd over vier jaar. Bij de honderden miljarden die de Duitse overheid jaarlijks uitgeeft, valt een impuls van gemiddeld ruim 6 miljard per jaar in het niet. Maar, zeiden Merkel en Müntefering, bij de uitgaven van de federale overheid komt nog eens 12 miljard van de deelstaten. Bovendien zal het overheidsgeld extra investeringen van het bedrijfsleven losmaken. Het effect is, kortom, groter dan de cijfers suggereren.

Grote sprongen kan het kabinet zich ook niet veroorloven. De schulden zijn nu al torenhoog. Duitsland overschrijdt al jaren de Europese regels voor het begrotingstekort en zal dat ook in 2006 weer doen. Pas in 2007 wil minister van Financiën Peer Steinbrück (SPD) het tekort onder de grens van 3 procent van het bruto nationaal product brengen. Steinbrück vierde in Genshagen zijn verjaardag, de nieuwe collega's hebben zijn dag niet vergald met onmogelijke financiële eisen.

Het pakket valt in vijf posten uiteen. Stimulering van onderzoek en ontwikkeling, 6 miljard. Betere fiscale faciliteiten midden- en kleinbedrijf, 9,4 miljard. Infrastructuur 4,3 miljard. Gezinspolitiek 3 miljard. Met 2,5 miljard wil men huishoudens fiscaal stimuleren om werk dat in en rond het huis verricht wordt - kinderopvang, renovatie - wit aan te besteden. Het Duitse huishouden moet een werkgever worden.

De coalitie wil vooral kleine en middelgrote ondernemingen een steun in de rug geven. Kleinere bedrijven scheppen de meeste arbeidsplaatsen. Ruim de helft van het geld komt hun ten goede, onder andere in de vorm van gunstige regels voor afschrijvingen.

De grote meningsverschillen die in het regeerakkoord sluimeren, kwamen in Brandenburg nog niet aan de orde. De opvattingen van CDU/CSU en SPD over een nieuwe financiering van de gezondheidszorg staan diametraal tegen over elkaar: onderwerp verdaagd. De afgelopen dagen vlogen de minister van Milieu (SPD) en de minister voor Economie (CSU) elkaar in de haren over kernenergie: onderwerp verdaagd. Loonsubsidies voor mensen met lage inkomens? Verdaagd. Merkel beloofde plechtig dat ook de heikele dossiers nog dit jaar aan bod zullen komen. In april is dat de energievoorziening, in de herfst zijn de maatregelen voor de arbeidsmarkt aan de beurt en aan gezondheidszorg wordt het hele jaar gewerkt.

    • Michel Kerres