“Zonder troepen blijft de nodige hulp uit'

De inzet van troepen in de gevaarlijke Afghaanse provincie Uruzgan is “cruciaal“. Dat zegt Nederlands hoogste militair. Anders “duurt de chaos voort“.

afscheid militairen volkel foto rien zilvold Chef Defensiestaf (CDS) Dick Berlijn Zilvold, Rien

Volkel, 10 jan. - De Dutch approach: het zou wel eens een gevleugelde uitdrukking kunnen worden die Chef Defensiestaf (CDS) Dick Berlijn gisteren op vliegbasis Volkel lanceerde. De overtuiging dat Nederland een eigen manier van opereren heeft bij vredesmissies leeft al langer op het ministerie van Defensie. Gisteren gaf Berlijn die overtuiging in het openbaar een naam.

De Dutch approach, zo zei de CDS, is “gebaseerd op respect en begrip voor de culturele omgeving“, maar geeft de militairen ook de bescherming en de geweldsinstructie“ die nodig zijn “om adequaat op te treden“. In de Nederlandse doctrine moeten de militairen veel bij de dorpsoudste op de thee. Tegelijkertijd moeten ze met geweld ingrijpen als dat nodig is. Bij vorige missies zoals in Irak is de Dutch approach “succesvol gebleken“, zei Berlijn gisteren.

Het groeiende zelfvertrouwen bij Defensie is niet nieuw. Maar dat Berlijn het geloof in eigen kunnen juist gisteren onder woorden bracht, is wél opmerkelijk. Berlijn sprak ter gelegenheid van het vertrek van de aflossing van het F-16 detachement op het vliegveld bij Kabul. In zijn toespraak ging hij uitvoerig in op die ándere vredesmissie, waarover de gemoederen in Den Haag hoog zijn opgelopen: Uruzgan. Na jaren van gevechten tussen Amerikaanse troepen en de Talibaan in het kader van operatie Enduring Freedom moet deNAVO-vredesmacht ISAF ook in het gevaarlijke zuiden van Afghanistan actief worden. “Alle partijen zijn het er over eens dat alleen maar blijven beuken op de “hard core' Talibaan onvoldoende is“, zei Berlijn na afloop van zijn toespraak. “Wil je het land stabiel maken, dan zal je moeten beginnen met de wederopbouw.“

Berlijn waakte ervoor zich te mengen in de “intensieve politieke discussie tussen Kamer en kabinet“. Maar na afloop van zijn speech maakte hij wel duidelijk dat Nederlandse deelname in deze fase III van de ISAF-operatie cruciaal is in zijn ogen. “Als Nederland geen grondtroepen stuurt, dan kan fase III pas later worden geïmplementeerd. Dan duurt het nóg langer voordat de Afghaanse bevolking in het zuiden de hulp krijgt die ze nodig heeft en duurt de chaos voort.“

De afgelopen maanden is de situatie er in het zuiden niet beter op geworden. Een brief over de mogelijk aanstaande missie die het kabinet eind december naar de Kamer stuurde, sprak van “reële risico's“. Enkele weken daarvoor waren nog alarmerender passages uit een geheim rapport van de militaire inlichtingendienst MIVD gelekt. Berlijn heeft het MIVD-rapport “meegenomen“ in zijn advies aan minister van Defensie Kamp, maar hij heeft er niet “wakker van gelegen“: “Er zijn ook andere rapporten.“ Volgens hem is een eventuele missie in Uruzgan “uitvoerbaar“. Ook de angst van sommige politici dat ISAF zal worden verward met operatie Enduring Freedom (die gewoon doorgaat in het nóg gevaarlijker zuidoosten van Afghanistan), wordt door Berlijn niet gedeeld. “De soldaat die naar Afghanistan gaat, heeft niet zo veel aan academische discussies. Hij wil weten: wat is mijn opdracht?“

Gisteren zei de Amerikaanse oud-bewindvoerder in Irak, Paul Bremer, in de Volkskrant dat het afhaken van Nederland niet zonder gevolgen zal blijven. “Tamelijk vergaand“, noemt Berlijn de uitspraken van Bremer. “Natuurlijk zal men teleurgesteld zijn als Nederland niet meedoet. Maar we zullen echt niet met de nek worden aangekeken.“

    • Steven Derix