TM

Commotie in onderwijsland: scholengemeenschap De Rietlanden in Lelystad wil, als eerste middelbare school in Nederland, haar leerlingen Transcendente Meditatie (TM) als keuzevak aanbieden. Willen we dat?

Ja, dat willen we - al jaren zelfs. Want in de consternatie wordt over het hoofd gezien dat Lelystad een basisschool heeft, Maharishi Basisschool De Fontein, waar al sinds twintig jaar aan kindertjes vanaf vier jaar TM wordt gegeven. Dat betekent tweemaal daags mediteren op basis van de grondregels zoals ze bedacht zijn door de inmiddels 89-jarige Indiase goeroe Maharishi Mahesh Yogi.

De resultaten van De Fontein zijn goed, bezweert de directeur me, iedereen is dik tevreden: ouders, ambtenaren, schoolarts, Onderwijsinspectie. Met bewondering zou men de sfeer op de school opsnuiven: de kinderen zijn zo rústig.

Ach ja, waarom ook niet. Vroeger werd je met de catechismus om de oren geslagen - soms ook letterlijk -, en moest je elke dag een paar walgelijke lepels levertraan slikken; dit alles om later een gezond mens te worden. In Lelystad leer je als kind de mantra's van de Maharishi opdreunen, want “hoe breder je bewustzijn, hoe groter je denkvermogen“, zoals de essentie van dit type onderwijs luidt.

Een kind moet wat voor zijn ouders overhebben. Later mag hij zijn eigen gang gaan, en kan hij er misschien een interessant boek (Kniezen op een spijkerbed) over schrijven, waar heel Nederland over praat.

De vraag is alleen of zulke scholen niet ooit spijt zullen krijgen dat ze hun lot zó nauw hebben verbonden aan de persoon van de Maharishi. Hij is geen gewone sterveling, maar hij zal toch wel een keertje doodgaan, en wat dan? Slimme journalisten zullen in zijn leven duiken, er ontbrandt een strijd om zijn opvolging, kortom, er kan zoveel modder bovenkomen dat je je als volgeling aan een dichtgeslibde zijarm van de Ganges waant. Hoe leg je dat allemaal aan die kindertjes uit?

Een smeuïge biografie over de Maharishi ga ik later zeker lezen, want ik heb een groot zwak voor hem. Hij leert ons dat je in het leven alles kunt bereiken als je maar over een behoorlijk stel hersens en een charmante babbel beschikt. Als jonge hindoe stond hij voor de volgende keus: een van de duizenden goeroes in India blijven of de lieveling worden van de religieuze chic in het decadente Westen. Hij besloot tot het laatste - en zijn kostje was gekocht.

De Maharishi was reuze behendig in het verkrijgen van gratis publiciteit en het lospeuteren van donaties. Aan het einde van de jaren zestig verwierf hij wereldwijde roem toen hij een poosje The Beatles wist te paaien. Ze dropen af nadat ze merkten dat hij zich vrijheden veroorloofde - vooral met voedsel en dames - die hij anderen ontried. Dit mislukte, religieuze avontuur was een van de grootste desillusies uit het leven van met name John Lennon.

Een paar jaar geleden vroeg CNN's Larry King de Maharishi in een interview of hij zelf kinderen had. “The world is my family“, ontweek de handige donder tot twee keer toe. Hij had ook kunnen zeggen: “Go and see in Lelystad.“