Mediwiet legaal, maar prijzig

De Tweede Kamer praat binnenkort over de evaluatie van medicinale cannabis. De enige legale cannabisteler vreest dat de uitgifte via apothekers op de tocht staat.

Een doorgaande weg in Veendam. Woningen aan weerskanten. Bij een ervan staat een onopvallende loods zonder ramen. De ingang is aan de achterzijde. Het adres is geheim. Hier huist 's lands enige legale cannabisteler, Bedrocan.

Witte, zware schuifdeuren sluiten de droog- en verpakkingskamer van de Cannabis Flos hermetisch af. Cannabis Flos is de merknaam van het geneesmiddel, dat doorgaans “mediwiet' wordt genoemd. De lucht is er steriel en er wordt gewerkt “onder ziekenhuisomstandigheden“, zegt directeur Tjalling Erkelens. Sinds 2003 wordt hier in opdracht van het Bureau Medicinale Cannabis (BMC) van het ministerie van VWS cannabis geteeld voor medicinaal gebruik.

Het BMC is verantwoordelijk voor de productie en verkoop van medicinale cannabis en controleert de kwaliteit ervan. De mediwiet wordt voor 90 procent geleverd aan apotheken, die het op hun beurt op recept verstrekken aan vooral MS- en kankerpatiënten. Cannabis kan eetlustvermindering tegengaan en chronische pijnklachten verminderen. Volgens het ministerie van VWS is er echter nog geen definitief wetenschappelijke bewijs dat marihuana als medicijn werkt.

Erkelens betreedt, gehuld in witte overall, de kleine, koele droog- en verpakkingsruimtes. De temperatuur is er constant 16 graden om schimmel geen kans te geven. Alleen in de kweekruimte, waar het vaste aantal van 130 wietplanten op steenwol groeit, is het 30 graden. Dertig lampen van 600 watt elk branden er dertien uur per dag. Zo ontluiken de bloemen van de hennepplant. In gedroogde vorm bevatten de bloemen de stoffen THC (tetrahydrocannabiol) en CBD (cannabiol).

Erkelens wacht in spanning de evaluatie van het medicinale wietgebruik in de Tweede Kamer af, die deze maand plaatsheeft. Minister Hoogervorst stelde onlangs in zijn brief bij het evaluatierapport dat hij het experiment van teelt van cannabis voor medicinaal gebruik tot 2007 wil laten voortbestaan. Maar hij sluit niet uit dat patiënten “op korte termijn weer afhankelijk worden van illegale leveranciers“. Erkelens vindt dit “ongehoord“. “Het kan niet zo zijn dat een minister van Volksgezondheid de suggestie wekt patiënten terug te sturen in de illegaliteit. Terwijl ze nota bene een legaal product, ik noem het medicijn, gebruiken.“

In Nederland gebruiken tussen de 1.000 en 1.500 mensen jaarlijks medicinale cannabis op voorschrift van hun arts. Erkelens schat dat het er in werkelijkheid veel meer zijn. Het potentieel gebruik zou tussen de 10.000 en 15.000 patiënten zijn. “Patiënten die het zouden gebruiken als het een regulier medicijn zou zijn en vergoed zou worden door de ziektekostenverzekeraar“, zegt Erkelens. De meeste patiënten kopen hun mediwiet niet bij de apotheek, maar bij de coffeeshop, waar de prijs voor vijf gram gemiddeld vijftien euro lager is.

Onverstandig, vindt Erkelens. “Ons eindproduct Cannabis Flos wordt volgens strenge normen geteeld en verpakt, is vrij van bestrijdingsmiddelen, zware metalen, schimmels en bacteriën.“ Iets wat volgens hem niet gezegd kan worden van wiet van coffeeshops, waarop geen kwaliteitscontrole plaatsvindt. “Bij ons is elke plant traceerbaar. Als een afnemer vindt dat er iets mis is met de cannabis kunnen we die tot op vijf planten nauwkeurig terughalen.“

Door de concurrentie van coffeeshops kan Bedrocan zijn maximale productiecapaciteit niet benutten, klaagt Erkelens. Het bedrijf produceert jaarlijks 80.000 gram cannabis, maar heeft een capaciteit van 200.000 gram. De Bedrocan-directeur hoopt dat de Tweede Kamer medicinale cannabis in de basisverzekering wil opnemen. “Minister Borst was in 2001 voor opname in het ziekenfondspakket, maar het kabinet- Balkenende draaide dat besluit drie dagen voor de introductie van de mediwietteelt terug.“ Zijn onderneming draait daardoor “op het minimum“ en “marginaal“. Bedrocan kampt met argwaan van zowel patiënten (“zij zien ons als staatsbedrijf, terwijl we een gewone zelfstandige onderneming zijn met een eigen bedrijfsvoering“) als van de politieke antidrugslobby, veronderstelt Erkelens. “Die zien medicinale cannabis als een drug en associëren het met criminaliteit. Hoogervorst erkent cannabis niet als medicijn.“ Hij snapt het niet. ,,Waarom ben je tegen het gebruik van een plant? Meer dan de helft van de huisartsen is voorstander van verstrekken van cannabis aan patiënten.“

Hij nodigt de minister uit een bezoek te brengen aan zijn bedrijf. “Want hij is hier nog nooit geweest en plaatst ons op één rij met de coffeeshops.“ Erkelens noemt het opmerkelijk dat in de Verenigde Staten met zijn strenge drugswetten medicinaal gebruik wel is toegestaan. “In Californië zijn bijvoorbeeld 120.000 geregistreerde patiënten die cannabis gebruiken op 34 miljoen inwoners.“ De gemeente Groningen onderzoekt momenteel of er een legaal uitgiftepunt van medicinale cannabis kan worden opgezet voor patiënten die er op doktersrecept cannabis kunnen kopen. Bedrocan zou dit punt direct kunnen bevoorraden met grootverpakkingen, zodat de prijs voor de patiënt naar beneden kan.

Rectificatie / Gerectificeerd

In het artikel Mediwiet legaal, maar prijzig (10 januari, pagina 2) staat dat de bloemen van de hennepplant tetrahydrocannabiol én cannabiol bevatten. Dit moet zijn: tetrahydrocannabinol en cannabinol. Deze stoffen komen alleen voor in de vrouwelijke plant, waarvan de toppen worden geplukt.

    • Karin de Mik