Miljarden voor schoon drinkwater

China wil in de toekomst weer schoon drinkwater. Begonnen wordt met het schoonmaken van de Songhua in het noorden. Maar in Hunan krijgen milieudemonstranten straf.

Goed nieuws voor miljoenen inwoners van de Noord-Chinese provincies Binnen-Mongolië, Jilin en Heilongjiang: over enkele jaren kunnen ze weer schoon drinkwater krijgen uit de Songhua. De regering zal in het vijf-jarenplan 2006-2010 ruim 2,7 miljard euro uittrekken voor het schoonmaken van de rivier, werd gisteren bekendgemaakt.

Slecht nieuws voor drie inwoners van het dorp Huashui in de oostelijke kustprovincie Zhejiang: een rechtbank in Lanxi veroordeelde hen vanochtend tot gevangenisstraffen van respectievelijk één jaar, vijftien maanden en vijf jaar. Ze moeten zitten omdat wegens betrokkenheid bij protesten tegen het dumpen van vervuild afval, afkomstig van dertien chemische fabrieken op een industrieterrein in de buurt. Vorig jaar april liep dat uit op een ware veldslag met duizenden overheidsfunctionarissen en politieagenten, die op de vlucht werden gedreven.

De aangekondigde schoonmaakoperatie in het noorden toont aan dat ook de Chinese regering zich grote zorgen maakt over de teloorgang van het milieu als gevolg van 's lands snelle en ongecontroleerde industriële expansie. De veroordeling van de demonstranten uit Huashui maakt duidelijk dat het niet aan iedereen is gegeven om zijn of haar bezorgdheid naar buiten te brengen. Voor de goede orde: onafhankelijke rechtspraak bestaat niet in China, en de communistische partij beschouwt de groeiende sociale onrust in het land als de grootste bedreiging voor haar legitimiteit.

De Songhua (in Rusland de Amoer) kwam eind november groot in het nieuws door de vervuiling van benzeen als gevolg van een ontploffing van een chemische fabriek. Onder andere de miljoenenstad Harbin moest de inname van water staken. Maar aan de nu aangekondigde schoonmaakoperatie ligt een veel fundamentelere noodzaak ten grondslag dan het recente benzeen-incident. Door de onbeperkte lozing van vervuild afvalwater van talloze fabrieken in Binnen-Mongolië, Heilonjiang en Jilin is de Songhua structureel vergiftigd.

Dat geldt overigens niet alleen voor deze rivier: vorige maand meldde het staatspersbureau Nieuw China dat ongeveer 90 procent van de Chinese steden te maken heeft met vervuild grondwater en dat het drinkwater van zo'n 300 miljoen mensen op het platteland besmet is met chemicaliën. In het noorden wil men de Songhua nu schoner maken door het bedrijfsleven te verplichten zijn afvalwater te gaan zuiveren. Dat betekent in 2010 schoner drinkwater voor 62,5 miljoen mensen langs de rivier.

Intussen beseffen nu ook inwoners van enkele grote steden in de provincie Hunan, waaronder Changsha, het belang van schoon water. Afgelopen week werd daar de Xiangjiang, toestroom van de Yangtze, vervuild door cadmium - weer het gevolg van industriële lozing. De waterkwaliteit bij Changsha is nu weer “normaal“, aldus de autoriteiten gisteren.