Kap Schinveldse bos toch begonnen

Na jaren verzet ging de boskap in Schinveld vandaag van start. Inwoners voelen van de regering alleen “minachting“.

Nederland, Schinveld, 8/1/06 Solidariteitsmars naar het Schinveldse bos door bevolking Onderbanken. Bewondering voor de Groenfronters in boomhutten. Ontruiming Schinveldse bos door marechaussee startte rond 2 uur van zondag op maandag duurde voort tot 8 uur 's ochtends. Ongeveer tien demonstranten verlieten het bos niet vrijwillig en werden meegenomen door de ME (foto). Het bos wordt gekapt omdat het de Awacs-toestellen van het naburige Geilenkirchen hindert bij het opstijgen, zo wordt gezegd. foto: Chris Keulen Keulen, Chris

Na een kwart eeuw procedures en vergaderen klinken de kettingzagen in het Schinveldse bos. Het is actievoerders en bewoners gelukt het begin van de kap met anderhalf uur te vertragen. Maar om half tien vanochtend trokken hoogwerkers en shovels langzaam de bossen in.

Vanuit zijn boomhut ziet actievoerder Peter, van Groenfront!, ze naderen. “Het is ijskoud hier, maar we houden vol. We laten ons niet verjagen“, zegt hij over de telefoon. Bij het ter perse gaan van deze krant zit het merendeel van de actievoerders nog in de boomhutten. Meer dan één hectare bos is dan al tegen de vlakte gegaan.

De kap van zes hectare bos in Schinveld (onderdeel van de gemeente Onderbanken) is volgens de regering nodig omdat de bomen de veiligheid in gevaar brengen van vliegtuigen op de nabijgelegen NAVO-luchtbasis in het Duitse Geilenkirchen. Het decennia durende lokale protest richt zich tegen de geluidsoverlast en milieuverontreiniging van de oude AWACS-toestellen die daar gestationeerd zijn. Bewoners vrezen dat het kappen van bomen de overlast alleen maar zal verergeren, en ze verzetten zich ook tegen aantasting van het bos, dat deel uitmaakt van natuurgebied In 't Roet.

Maandag zal er ontruimd worden, kondigde burgemeester Zuidgeest vorige week al aan. Het eerste teken dat het zover is, komt van over de grens. Daar installeert de Duitse politie rond half elf zondagnacht grote schijnwerpers, die de bos belichten.

Om kwart voor twee in de ochtend trekt de mobiele eenheid samen met de marechaussee vanuit het noorden het bos in. Ze lopen schouder aan schouder op de bezetters af. Een geluidswagen roept de aanwezigen op vrijwillig te vertrekken, boven het bos cirkelt een politiehelikopter. De naar schatting tweehonderd man richten zich eerst op de mensen op de grond, die luidkeels een Limburgs volkslied zingen - In 't bronsgroen eikenhout. De meesten vertrekken vrijwillig, de strenge kou blijkt bondgenoot van de autoriteiten.

Schinveld roert zich dit weekeinde. Het bos was al een paar dagen verboden gebied, maar daar hebben de inwoners geen boodschap aan. Voor één keer zijn ze burgerlijk ongehoorzaam.

Na een demonstratie in het dorp begint een massa van misschien wel duizend Limburgers een wandeltocht naar het woud, met het “kamp' van Groenfront! als eindstation.

“Politiek Den Haag minacht bevolking'

De menigte vertoont gelijkenis met de volgers van een rouwkoets van een prominent overledene. Ze loopt traag, is zwijgzaam en bedroefd. Op de stille mars zegt een vrouw met een Haags accent: “De mensen hier leven ongezond door die NAVO-basis. Is het geen minachting voor de bevolking dat politiek Den Haag daar geen oog voor heeft?“

Als de politie het bos binnenvalt vertrekken de meesten, maar niet iedereen. Bijna dertig mensen worden gearresteerd. Als de laatsten zijn weggesleept, sloopt de politie de tenten, toiletten, barricades en andere voorzieningen die de actievoerders tijdens hun wekenlange bezetting hebben opgebouwd. De autoriteiten laten de tientallen demonstranten in boomhutten en tunnels in de nacht nog met rust. Om elf uur 's ochtends is de eerste boomhutter aan de beurt.

B. Peeters uit het nabijgelegen Brunssum en een vriend zien het allemaal gebeuren. Hij vertelt dat de politie aan bomen geketende leden van GroenFront! “tamelijk hardhandig“ losmaakt. Zelf mijden de Brunssummers de confrontatie met de politie. “We houden veel van deze bossen“, zeggen ze. “Het is een schandaal dat zes hectare worden gekapt om het vliegverkeer op de NAVO-luchtbasis met die bulderende AWACS-machines veiliger te maken, maar wij willen niet opgepakt worden en in de gevangenis belanden.“ Dus houden de mannen zich afzijdig.

Waarnemend burgemeester Zuidgeest van Onderbanken laat halverwege de ochtend weten opgelucht te zijn over de geweldloze ontruiming. De afgelopen weken hij zich de woede van inwoners en gemeenteraad op de hals gehaald als streng en consequent handhaver van het nationaal belang. Gisteravond zette hij die lijn door. Op de lokale televisie waarschuwde hij dat hij “het vreselijk zou vinden als we later moeten constateren dat iemand uit Onderbanken op het verkeerde tijdstip op de verkeerde plaats was“.

De lokale weerstand die de zaak de afgelopen weken kenmerkt, strekte zich gisteren ook uit naar de lokale brandweerkorpsen. Ze weigerden de aggregaten te leveren om de ontruiming van het bos te belichten. Sommige brandweerlieden sloten zich aan bij de demonstranten in het bos.

Maar ook politici protesteerden tegen de gang van zaken. De SP trommelde mensen om de actievoerders te ondersteunen. Een raadslid uit Brunssum werd in het bos opgepakt. Het Twee-Kamerlid Diederik Samson (PvdA) kwam ook “vreedzaam protesteren“.

Terug naar de stille tocht. “95 procent van de kinderen in ons dorp heeft last van de luchtwegen“, waarschuwt M. Palmen. “ De artsen hier adviseren ons niet met hen naar de bossen te gaan als de Awacs-toestellen opstijgen.“ “Deze Navo-basis is de grootste speeltuin ter wereld“, meent bezoeker R. Carisius. “De Awacs-machines mogen wegens hun overlast niet meer vliegen in de VS, hier wél. Als ze staan warm te draaien stinkt heel het dorp naar kerosine. Vindt u het gek dat hier meer kanker voorkomt dan elders?“

Na een kwartier staan de Limburgers, die de actievoerders met bezoek en eten steunden, voor het laatst in het bos. Mannen, vrouwen, kinderen en baby's kijken omhoog naar de boomhutten.

Ze juichen de actievoerders toe: “Groenfront bedankt, Groenfront bedankt“ klinkt het. “Schinveld bedankt, Schinveld bedankt“, roepen de bezetters.

    • derk Stokmansguido de Vries