Rob van Esch: belastinggeld voor glasvezel brengt innovatie in gevaar

Gemeenten die geld uittrekken voor de aanleg van glasvezelkabel voor sneller internet, brengen de innovatie in gevaar, zegt Rob van Esch, directeur van de koepel van kabelbedrijven Vecai, tegen Juurd Eijsvoogel.

Den Haag:22.12.5 Hr. van ES. foto Roel Rozenburg Rozenburg, Roel

Een aantal Nederlandse gemeenten, waaronder Amsterdam, wil investeren in de aanleg van een zogeheten “glasvezelnet' voor supersnel internet. Niemand kan daar toch bezwaar tegen hebben: een overheid die haar burgers en bedrijven een instrument biedt om mee te komen in de economie van de toekomst?

“Daar zou inderdaad niemand bezwaar tegen kunnen hebben... als we niet een paar jaar geleden hadden besloten dat de burger het best gediend is met concurrentie in de infrastructuur voor telecom. Dáárom is KPN geprivatiseerd. Dáárom zijn de kabelbedrijven geprivatiseerd. Dáárom zijn er nieuwe bedrijven ontstaan, zoals Versatel.

“De afgelopen jaren hebben we gezien dat die bedrijven tegen elkaar opboksen om de gunst van de consument te winnen. Het gevolg is dat de consument steeds meer wordt geboden voor hetzelfde geld. En dat bedrijven zich proberen te onderscheiden door innovatie. De netwerken die we nu hebben zijn daardoor onmetelijk veel moderner dan wat we vijf jaar geleden hadden. De markt werkt als een bezetene. Dat moeten overheden niet verstoren. Als ze dat toch doen, brengen ze verdere innovatie juist in gevaar.“

Menige consument zal met zijn oren staan te klapperen. De kabelbedrijven die jarenlang lokaal monopolist zijn geweest, of nog zijn

“Nou nou...“

...die schreeuwen nu moord en brand omdat de vrije markt zijn werk moet doen. Is dat geen gotspe?

“Nee. Die consument is hartstikke blij met alles wat er gebeurd is de laatste jaren. Kijk wat we in de telecomsector voor elkaar hebben gekregen. De snelheden om te internetten nemen alsmaar toe, de prijzen zijn ook nog zeer betaalbaar en daarom is de consument massaal overgestapt op breedband (snel internet). Deze techniek is sneller bij de huishoudens doorgedrongen dan de mobiele telefoon. Als de consument niet blij was, dan was dat heus niet gebeurd.“

Gemeenten zeggen: zorgen voor infrastructuur is een klassieke overheidstaak. En de ontwikkelingen in deze hoek gaan inderdaad enorm snel, maar dat betekent ook dat je snel achterloopt. En dat willen wij voor onze stad hoe dan ook voorkomen.

“Juist als de overheid zich met de keuze van technologie gaat bemoeien, loop je het gevaar dat je snel achter loopt. Dit soort plannen is een jaar of vier geleden ontstaan. Telecom was toen niet een hele dynamische sector, dat de overheid zich wat zorgen maakte over de toekomst is wel te begrijpen. Maar sindsdien is er op de markt zo enorm veel gebeurd. En daar houden die projecten geen rekening mee.“

Maar zo'n glasvezelnet kán meer, heeft een grotere capaciteit dan de kabel van uw bedrijven en de koperdraad van KPN.

“Dat valt nog te bezien. Maar de kabelbedrijven zijn ook helemaal niet tegen glasvezel. Bijna ons hele netwerk is van glasvezel - tot een paar honderd meter van de woning. Alleen dat laatste stukje is die dikke coax-kabel. Met de bestaande capaciteit kun je trouwens steeds meer doen, dankzij de zogeheten compressietechniek - de pakketjes informatie die verstuurd worden kun je steeds beter in elkaar duwen. Om een HDTV- signaal te versturen had je een paar jaar geleden nog 25 megabit per seconde nodig, maar nu gaat dat voor zes.“

Het hebben van een supersnelle internetverbinding is in deze tijd zo belangrijk, zeggen gemeenten, dat wij dat niet met een gerust geweten aan de markt kunnen overlaten.

“Dan hadden ze de boel maar niet moeten verkopen. Neem Amsterdam, waar men jaren geleden voor veel geld de kabel verkocht. Onlangs kwam de vraag nog aan de orde of ze hem moesten terugkopen. Het stadsbestuur zei toen dat er geen publiek belang in het geding was.“

Met zo'n glasvezelkabel kunnen gemeenten hun burgers allerlei diensten aanbieden die voor de commercie niet interessant zijn. Het zou toch mooi zijn als internet bijvoorbeeld ingezet kan worden voor het ondersteunen van de gezondheidszorg, ook wel “eHealth' genoemd?

“Hier is veel onderzoek naar gedaan. Daar komt altijd uit dat het opzetten van zulke projecten niet wacht op een betere infrastructuur, maar op de ontwikkeling van die diensten. Daar zit het probleem.

“Laten de wethouders, en de woningcorporaties die ook willen meebetalen aan die glasvezelplannen, hun geld liever besteden aan het bedenken van die nieuwe vormen van dienstverlening. Er zit al genoeg belastinggeld in de grond.“

Amsterdam wil voorlopig niet meer dan 6 miljoen euro in het hele project investeren. Zoveel is dat toch ook weer niet?

“Het is slecht voor het investeringsklimaat. Omdat we hebben afgesproken dat breedband een zaak is van de vrije markt, kon Nederland koploper in de wereld worden wat betreft het percentage aansluitingen van snel internet. Dat heeft fundamentele gevolgen voor onze economie.

“Onder dat gesternte stoppen investeerders geld in deze markt. Veel geld, want er is voortdurend innovatie en modernisering van netwerken nodig. En dan zouden er nu zomaar overheden kunnen zeggen: we hebben een paar jaar geleden voor veel geld onze netwerken aan jullie verkocht, maar nu weten we beter welke techniek het wordt en gaan we er zelf weer aan beginnen. Dat kan misschien in een bananenrepubliek...“

Bent u, als vertegenwoordiger van de kabelbedrijven, hier niet ook zo op gebrand omdat u vreest dat er meer gemeenten op het vinkentouw zitten?

“Dit kan als een griepvirus om zich heen grijpen. Er zijn proefprojecten geweest in Rotterdam en Almere, Nuenen is bezig net als Appingedam - bij dat laatste project onderzoekt de Europese Commissie overigens of sprake is van oneigenlijke staatssteun. Wij hebben Brussel gevraagd ook de rol van de corporaties onder de loep te nemen.“

De kabel heeft een reputatie van gebrekkige klantvriendelijkheid, hoge prijzen en slechte communicatie met de klant. Dan kun je je toch voorstellen dat overheden en burgers ongerust zijn?

“Imago komt te voet en verdwijnt te paard. Bij ons in de kabelsector leek het wel alsof er een kudde wilde paarden was weggetrokken. Dan moet je je reputatie weer opbouwen, en dat gaat langzaam. Maar het feit dat steeds meer klanten ervoor kiezen te gaan telefoneren bij de kabelsector, geeft aan dat de klant er vertrouwen in heeft.“

Vroeger had je een kabelbedrijf voor de televisie en KPN voor de telefoon. Dat was duidelijk. Dat die bedrijven zich nu op elkaars terrein begeven mag goed zijn voor de concurrentie, maar is het voor de klant niet allemaal heel verwarrend?

“Er is jarenlang over gesproken dat je de consument televisie, telefoon of internet kan leveren, onafhankelijk van wat voor kabel of draad in zijn huis ligt: zogeheten convergentie. In 2006 gaat het ook werkelijk gebeuren. Wij halen nu duizenden telefoonklanten per week bij KPN weg, KPN zal met digitale tv proberen televisieklanten weg te halen bij de kabel. En allebei leveren we ook internet.

“Het wordt een harde concurrentieslag om die ene aansluiting die de consument straks nog zal hebben voor zijn tv, telefoon en internet. En omdat de Hollander prijsbewust is, zal prijs daarbij een belangrijke rol spelen.“