Rembrandt, Mozart en veel boeken op het toneel

2006 is het jaar van Rembrandt (400) en Mozart (250). Maar is er meer te ontdekken op cultureel gebied. Een vooruitblik op met hoogtepunten en voorkeuren.

20-12-2005, AMSTERDAM. ESTHER GERRITSEN. FOTO BAS CZERWINSKI Czerwinski, Bas

Film

Munich van Steven Spielberg gaat op 26 januari in première. De film gaat vooral over het vervolg van het drama op de Olympische spelen van 1972. Een agent van de Mossad elimineert de Palestijnse terroristen die verantwoordelijk was voor de gijzeling van de Israëlische atleten. Op 2 februari komt Caché van Michael Haneke uit. De film kreeg in Cannes geen Gouden Palm, maar was wel de meest verontrustende film van het festival. Van Brokeback Mountain van Ang Lee, die uitkomt op 16 februari, wordt voorspeld dat deze western met homoseksuele cowboys een grote winnaar wordt bij de Oscars. George Clooney's Good Night and Good Luck verschijnt 2 maart. Een televisiepresentator neemt het op tegen Joseph McCarthy tijdens de heksenjacht op de communisten.

Ik omhels je met 1000 armen van Willem van de Sande Bakhuijzen komt op 2 maart in de bioscopen. Het is de laatste film van de vorig jaar overleden regisseur. Ober van Alex van Warmerdam komt uit in september. Hij speelt zelf de ober die genoeg heeft van zijn miserabele bestaan en verhaal haalt bij de man die hem schrijft.

Tot slot in december eindelijk een nieuwe Bond. In Casino Royale maakt Daniel Craig zijn opwachting als 007.

Klassieke Muziek

Naast alle aandacht voor Mozart (250 jaar geleden geboren) en Sjostakovitsj (100 jaar geleden) klinkt meer belangwekkends op concertpodia en in operazalen. De Berliner Philharmoniker komen op 20 januari een weekend lang naar het Amsterdamse Concertgebouw voor drie optredens onder leiding van Sir Simon Rattle: Mahler, Ravel en pianist Alfred Brendel. De Brusselse Nationale Opera brengt op 7 mei daar ook een concertante uitvoering van Moesorgski's Boris Godoenov met José van Dam in de titelrol.

Bijzondere producties van de Nederlandse Opera zijn Het sluwe vosje van Janácek (van 29 jan t/m 19 febr.) en de dubbelvoorstelling Cavalleria rusticana/Pagliacci (maart) in de regie van Guy Joosten in het Amsterdamse Muziektheater. In juni is er het tweede Holland Festival van artistiek directeur Pierre Audi, met onder andere de wereldpremière van de opera After Life van Michel van der Aa naar de gelijknamige film van Hirokazu Kore-Eda.

Het tiende Gergjev Festival, 8-17 sept. in De Doelen, Rotterdam, gewijd aan het thema “Vrijheid', oa met de Negende symfonie van Beethoven.

Beeldende Kunst

Het jaar 2006 zal gedomineerd worden door onze nationale held Rembrandt van Rijn, die vierhonderd jaar geleden geboren werd. Zijn tekeningen, zijn etsen, zijn schilderijen en zelfs zijn persoonlijke archieven zullen de komende maanden in diverse musea tentoongesteld worden. De grootste publiekstrekker de dubbelexpositie Rembrandt-Caravaggio zijn, die eind februari in het Rijksmuseum en het Van Gogh Museum opent. De laatste keer dat in ons land schilderijen van de Italiaanse meester Caravaggio te zien waren was meer dan een halve eeuw geleden.

Op eigentijds terrein kunnen we uitkijken naar de exposities van twee vrouwen die in de jaren negentig deel uitmaakten van de geruchtmakende Young British Artists. Angela Bulloch krijgt half januari een solotentoonstelling in De Pont in Tilburg, Sarah Lucas exposeert in maart samen met de Nederlander Marc Mulders bij De Hallen in Haarlem. Het Stedelijk Museum komt vanaf 4 februari met een overzicht van werk van de Amerikaans-Iraanse kunstenaar Shirin Neshat.

Popmuziek

Dat popsterren hun geld tegenwoordig vooral verdienen met optreden blijkt uit de uitpuilende concertagenda. Zo kunnen we in de grote zalen uitzien naar rock-senioren als David Gilmour (Pink Floyd), Depeche Mode en The Simple Minds, én naar eigentijdse grootheden als Robbie Williams, rapper Kanye West en zangeres Katie Melua. In de kleinere zalen zijn tournees te verwachten van de puntige Britse popgroep Editors, en van het New Yorkse Clap Your Hands Say Yeah.

Paradiso houdt eind februari het vijfdaagse festival Sonic Acts met veel elektronische experimentele muziek. In Rotterdam is in april weer het Motel Mozaique.

Cd's verschijnen er van de veelbelovende Britse Arctic Monkeys, deze maand, en van Pharrell (Williams, de rapper/producer, inmiddels zo beroemd dat zijn voornaam volstaat), van de Schotse sixties-zangers Belle & Sebastian, de torch-zangeres Cat Power, en later in het jaar van Morrissey en The Red Hot Chilli Peppers.

Dans

De hit van het vorige seizoen was Zero Degrees van Les Ballets C de la B/Akram Khan Company. Sidi Larbi Cherkaoui en Akram Khan komen terug in het Holland Festival in Amsterdam om hun aangrijpende, in tekst en dans gegoten verhaal over culturele vervreemding te vertellen.

Tijdens het Julidans Festival (27 juni t/m 9 juli) zal de nieuwe productie Hell van Emio Greco/PC in premiere gaan. Ook de Franse choreografe Maguy Marin (van het “dikkerdjesballet') komt met haar nieuwe voorstelling Umwelt.

Halsreikend wordt ook uitgekeken naar Union Suspecte geleid door twee Vlaams-Tunesische broers die in Onze Lieve Vrouw van Vlaanderen de eerste generatie allochtone modern theatraal dansend onder de loep nemen (27 maart Amsterdam, 21 april Tilburg, 26 april Groningen.

Boeken

Het wordt weer een Van der Heijden-jaar, al is dat door de regelmatig verschuivende verschijningsdata van de delen in de cyclus Homo duplex nog een beetje de vraag. Voorlopig staat Het schervengevecht aangekondigd voor april. Een maand later verschijnt een nieuwe roman van Helga Ruebsamen (De bevrijding).

Volgende week al in de winkel: Renate Dorresteins Mijn zoon heeft een seksleven en ik lees mijn moeder roodkapje voor en volgende maand Maxime Feldman en ik van Abdelkader Benali. Daarmee is die publicatie nog juist op tijd voor de Boekenweek (15 tot 25 maart) die gewijd is aan muziek en literatuur. Het Boekenweekgeschenk is geschreven door Arthur Japin. In het voorjaar verschijnt ook de nieuwe roman van Philip Roth (Everyman), zowel in het Nederlands als in het Engels.

Toneel

Toneelregisseurs graaien dit jaar weer veelvuldig in de eigen boeken- en dvd-kast. Liever bewerken ze een roman of een film dan dat ze een origineel toneelstuk opvoeren. Boeken op toneel: Hersenschimmen van Bernef, (door Guy Cassiers) Foe van Coetzee (door Johan Simons), Sneeuwwit naar Wim Hofman, Joop ter Heul, Ik wil dat jij een beer wordt van Janosch, Pluk redt de dieren van Annie Schmidt. En de films: One flew over the Cuckoo's Nest, Paris, Texas, Dood in Venetië, Die Ehe der Maria Braun (Antoin Uitdenhaag in Duitsland), Der Himmel über Berlin (door Ola Mafaalani) en Opening Night (door Ivo van Hove).

In Carré zijn dit jaar slechts twee grote voorstellingen. De eerste helft van het jaar de musical Cabaret, waarvoor het publiek zal plaatsnemen aan nachtclubtafeltjes. Daarna Rembrandt: de musical.

(Samenstelling Viola Lindner met medewerking van de kunstredactie)