Met de neus tegen de etalage

Wat is armoede? Dat is het moment dat het inkomen niet meer voldoende is om de vaste lasten zoals huur, energie en verzekeringen en de boodschappen te betalen.

De oorzaak is niet altijd financieel wanbeheer, vaak is sprake van gebrekkig administratief inzicht met als gevolg dat bij verlies van werk, echtscheiding e.d. de problemen zich explosief opstapelen.

Met als gevolg openstaande rekeningen, deurwaarders aan de deur met de daarbij behorende hoge kosten, maar vooral de uitzichtloosheid van de situatie: het ene gat wordt met het andere gevuld en de schulden stapelen zich steeds verder op. Aldus raakt men in een toestand van apathie omdat er geen perspectief is.

Dit geldt niet alleen voor mensen met een uitkering, veel werkenden met een laag salaris belanden door allerlei gestegen kosten na de komst van de euro in dezelfde valkuil.

Neem een gezin met twee kinderen, en een eigen huis, dat in de problemen kwam door een frauduleuze verzekeringsagent, die het echtpaar 12 polissen wist te verkopen, waardoor van het inkomen van 1.500 euro per maand, 1.475 euro aan de polissen moest worden voldaan. Er werd geleefd van het parttimewerk van de vrouw, maar de schulden stapelden zich op en er werd gedreigd met huisuitzetting.

Een echtpaar waarvan de man in de WAO komt, kan hun twee kleine kinderen niet op de kleuterschool doen, want hoe laag de bijdrage ook is, door ontstane schulden is er geen financiële ruimte meer. Ze worden wel door de omgeving met de nek aangekeken, want als je niet bloedend en in het gips over straat gaat, zal het wel luiheid zijn dat je niet werkt.

Gevolg: maatschappelijk isolement en 50 euro per week om vier monden te voeden en te kleden. Het inkomen was netto 920 euro. Daarvan moet betaald: huur 368 euro, energie 152 euro, water 31 euro, verzekering 21 euro, ziektekosten 60 euro na zorgtoeslag, gemeentelijke belastingen 36 euro 75 , kabel UPC 15 euro. Totaal vaste lasten 686 euro 96. De kinderbijslag wordt benut om schulden af te lossen.

Een zelfstandige schoonmaker die het niet meer bolwerkt, komt in de bijstand terecht. Hij zit nog wel met schulden aan de belastingen, leveranciers van schoonmaakspullen en heeft geen dag rust meer doordat de crediteuren hun geld blijven eisen met rente, ook als hij een nieuwe baan krijgt. Eigenlijk zijn dergelijke kleine ondernemers door een faillissement tot levenslang veroordeeld. Ondanks nieuwe wetgeving blijven zij kwetsbaar, terwijl ze op tv zien hoe de grote ondernemers na een mislukking altijd de dans ontspringen en met een ruime vertrekregeling naar huis mogen.

Deze arme mensen verkeren in de situatie dat ze met de neus tegen de etalage van de wereld staan: kijken mag, maar voor hen is er in feit niets binnen bereik.

De voorbeelden zijn legio, en de commercie veroorzaakt met de aanbiedingen van "koop nu en betaal later' nog grotere schade, want van iedereen wordt verwacht dat hij mobiel belt, dat de kinderen op school de juiste merkkleding dragen en deelnemen aan dure schoolreisjes, en thuis moet er een pc en een breedbeeldtelevisie zijn om het gevoel te hebben erbij te horen.

Map van Aalst is financieel adviseur en vrijwilliger bij de voedselbank van Helmond.

    • Map van Aalst