De titel, de woordspeling en de wetenschap

Oncologische tijdschriften hebben het niet gemakkelijk. Hoe trek je lezers voor een artikel over maagtumoren? Een commentator van het Journal of Surgical Oncology wist het wel. Voor de titel van een wetenschappelijke review verbouwde die een schepping van de Amerikaanse dichteres Gertrude Stein tot het volgende literaire staketsel: “A rose is a rose is a rose is a rose, but what exactly is a gastric adenocarcinoma?'

Het eindejaarsnummer van het British Medical Journal was dit jaar melig als een oliebol, met artikelen over de dynamica van verdwenen theelepels en de invloed van Harry Potter op ongelukken bij kinderen. En natuurlijk het onderzoek naar citaten en aforismen in titels van medische artikelen, waarvan bovenstaand voorbeeld is geleend.

Onderzoeker Neville Goodman, tijdens werktijd anesthesist in Bristol, ontdekte dat de titels-met-knipoog de afgelopen vijftig jaar steeds populairder werden. En daarom heeft hij een strenge boodschap aan de auteurs: bedenk eens wat beters! Titels als Back to the future zijn moeilijk te rubriceren en betekenen niks voor de onderzoeker.“ Bovendien, aldus Goodman, zijn ze langzamerhand clichés geworden die eerder vervelen dan aantrekken. En daarbij: voor niet-engelstaligen is die bloemrijke taal ondoorzichtig.

Uit vijftig jaar medisch onderzoek verzamelde Goodman duizenden verwijzingen naar klassiekers als de bijbel en Shakespeare - maar ook naar Queen en Star Trek.

De populairste komen van de toneelschrijver uit Stratford upon Avon: “All's well that ends well' bleek bruikbaar voor van alles, van telomeren tot borstkanker. En Hamlet opende een hele beerput aan koppen als “to treat or not to treat'.

En in Nederland? Het was zoeken, maar het tijdschrift Huisarts en wetenschap leverde het bewijs dat ook onze artsen niet van de trend gespeend blijven. In maart leende een commentaar over de houding van artsen ten opzichte van wetenschappelijk onderzoek zijn titel van Fassbinder: “De dokter, de interventie en het effect.' .

    • Hester van Santen