Weekboek I

Literaire uitgevers willen geen kippe-ei

Nederlandse literaire uitgevers willen, net als deze krant, niet gaan spellen volgens de nieuwe regels. Vorige week toonden Van Oorschot, Querido, De Bezige Bij en Augustus zich solidair met protesterende auteurs en krantenredacties. “We gaan er niet aan meedoen',verklaarde een woordvoerder van De Bezige Bij in de Volkskrant. De oorlogsstemming zit er goed in. Bij de vorige spellingshervorming tien jaar geleden (“pannenkoek'), riep Wouter van Oorschot zijn collega's op tot het maken van een eendrachtige vuist tegen de “betutteling' van de Taalunie. Inderdaad zijn bij Van Oorschot de tussen-n-nen van vóór 1995 gehandhaafd, evenals de tremaregels (kippeëi in plaats van kippe-ei). Het machtsblok van uitgeverijen dat hij destijds voor zich zag, neemt nu concrete vormen aan.

Maar zal het echt gaan gebeuren? Gaan uitgeverijen massaal het Groene Boekje negeren? Iedere spellingshervorming brengt dure herdrukken met zich mee, maar het is de vraag of dat opweegt tegen alle rompslomp die het protest veroorzaakt. “Ik weet het niet,' verzucht Germa Nefkens van Van Oorschot, “hier zijn de meningen verdeeld. Mij lijkt het heel moeilijk om de oude regels te handhaven. Je zult alles moeten opzoeken in oude boekjes, want die oude tussen-n-regels zijn ook helemaal niet logisch. Je moet oppassen voor hypercorrectie.' Ook uitgeefster Annette Portegies (Querido), geeft toe dat het een hels karwei gaat worden. “Aan de andere kant hebben wij veel auteurs in huis die al niet met de vorige spellingshervorming mee wilden. Daar hielden wij sowieso al rekening mee. We zullen nu heel zorgvuldig bepalen wat we wél en niet overnemen uit het nieuwe Groene Boekje. De bureauredactie maakt lijsten met de verschillen, die de correctoren dan weer kunnen gebruiken. Ja, het wordt een heleboel extra werk. Maar juist in een literaire uitgeverij is het belangrijk om hier principiële beslissingen over te nemen. Voor auteurs is taal zoiets wezenlijks; bij iedere spellingshervorming hebben ze het idee dat ze iets wordt afgenomen.'

Zal de literaire boycot de Taalunie op haar schreden doen terugkeren? Portegies lacht. “Als ze het nu zouden terugdraaien, zou me dat verbazen. Ik verwacht wel dat als men bijeenkomt om de volgende spellingshervorming te bespreken, er rekening wordt gehouden met het verzet dat de vorige heeft opgeleverd.'

Schrijvers op zoek naar fans via amazon.com

Amazon.com, de mega-internetwinkel voor onder meer boeken, lanceerde onlangs Amazon Connect, om toenadering tussen lezers en schrijvers op gang te brengen. Wie een boek opzoekt op de site, kan behalve de gebruikelijke sneak preview van de inhoud en commentaren van lezers nu ook blogs van de auteurs bekijken. Auteurs die meedoen, hebben een eigen profile page, waar ze hun hobbies en leuke foto's op kwijt kunnen. Het handjevol auteurs dat Amazon gestrikt heeft, is nog niet indrukwekkend. Meg Wolitzer houdt van scrabble. Anita Diamant geeft schrijftips: “Omit needless words. Use the active voice. Revise and rewrite.' De hoop van Amazon is dat mensen meer boeken gaan kopen als ze ook de schrijver zelf, als celebrity, kunnen consumeren.

Waar moet een schrijversweblog over gaan? Amazon is daar duidelijk in: over het schrijverschap. The Internet Writing Journal, online magazine voor schrijvers en lezers, is eerlijker. Bloggende auteurs wachten op fans. En wie al fans heeft, moet ze zien te houden. “You have to keep them happy in between books,' aldus Claire E. White op internetwritingjournal.com.

De romanschrijver verzwakt met een weblog de muur tussen zijn of haar persoon en de fictie, een muur die doorgaans uit alle macht verdedigd wordt tegen over-enthousiaste lezers. Op de website van schrijfster Sylvia Day staan behalve de omslagen van haar boeken (met halfnaakte, gespierde mannen) ook foto's van haarzelf met haar kinderen. Dat wringt. En hebben schrijvers wel tijd voor een extra schrijfklus? “Momenteel lijkt het erop dat ik mijn theorie aan het bewijzen ben dat ik niet gelijktijd een blog en een roman kan schrijven', noteert de Amerikaans-Canadese schrijver William Gibson, uitvinder van de term cyberspace, op een akelig lege pagina. Voor literatoren die zich niet natuurlijkerwijs geroepen voelen tot het bijhouden van een weblog is er een andere oplossing denkbaar: laat uw romanpersonages bloggen.

Jagen op leesclubs met een gids en speciale edities

Uitgeverij Querido brengt in mei de eerste editie van de Leesclubgids op de markt. De gids is gemodelleerd naar onder meer de succesvolle Reading Guides van de New Yorkse uitgeverij Harcourt. Volgens uitgeefster Annette Portegies wenden zich maandelijks talloze mensen tot de uitgeverij met de vraag waar ze meer informatie over bepaalde boeken kunnen vinden. Niet alleen scholieren en leesclubleden, maar ook “herintreders': gepensioneerden die na jaren hard werken de weg niet meer weten in de wereld van het boek. In de gids worden vijftig boeken besproken en suggesties gedaan voor discussieonderwerpen in de leesclub. Daarnaast gaat Querido recente Nederlandse en Vlaamse boeken uitbrengen in een “leesclubeditie'.

De eerste boeken die in deze uitgave zullen verschijnen zijn Sleuteloog en Huurders en Onderhuurders van Hella Haasse. Margot Dijkgraaf, literair medewerker van deze krant, werkt samen met Haasse aan een inleiding op de boeken van Haasse en vragenlijsten voor lezers. Hierin wordt bijvoorbeeld de thematiek van het boek geanalyseerd, maar ook de plaats van het boek in haar oeuvre, of de verwantschap met boeken van andere schrijvers.

Ook uitgeverij Pearson komt begin dit jaar met een speciaal op leesclubs toegesneden boek. Lezen en leesclubs van onderwijsinspecteur en leesclubdeskundige Inge Drewes is een praktische handleiding voor het opstarten en organiseren van een leesclub. Hoe werf je leden, hoe analyseer je een boek, hoe leid je de discussies. Uitgeefster Annelies Nijboer stootte toevallig op het onderwerp: “Sinds vorig jaar hebben we een nieuwe serie life-style boeken, geschreven voor en door mensen in het midden van het leven, zeg maar veertig-plussers. Al snel bleek dat het lezen van fictie in groepsverband heel populair is bij die doelgroep.' Sinds 2001 konden lezers met verdiepingshonger al terecht bij het tijdschrift Boekdelen en haar leesclubuitgaven. Hoofdredacteur Frank Hockx schat dat er zo'n vier- à vijfduizend leesclubs actief zijn. Boekdelen wordt uitgegeven door Biblion, de centrale organisatie van openbare bibliotheken. “Veel leeskringen worden vanuit bibliotheken georganiseerd: ons blad kan hen direct bereiken. Dat heeft de interesse van uitgevers aangewakkerd.'

den haag hella haassse foto rien zilvold Zilvold, Rien