Oorlog Congo dodelijkste sinds WO II

Het conflict in het Afrikaanse Congo is de dodelijkste humanitaire crisis van de afgelopen zestig jaar. Dit schrijft morgen het vooraanstaande Britse wetenschappelijke tijdschrift The Lancet.

Door oorlog, onveiligheid en onderontwikkeling vielen sinds 1996 meer dan 4 miljoen doden in Congo. Volgens de Lancet is daarmee de situatie in Congo de dodelijkste sinds de Tweede Wereldoorlog. In Bosnië vielen een geschatte 250.000 doden, Rwanda 800.000, Kosovo 12.000 en Darfur 70.000. De humanitaire hulp voor Congo is veel lager dan bijvoorbeeld aan de West-Soedanese regio Darfur.

Het grondstofrijke Congo werd sinds begin jaren zestig tot 1997 geregeerd door de kleptocratische president Mobutu. Onder zijn heerschappij raakte het land zwaar onderontwikkeld. De komst van een door buurlanden gesteund regime van rebellenbewegingen in 1996/7 bracht geen uitkomst. In 1998 brak er een nieuwe oorlog uit die wel de Eerste Wereldoorlog van Afrika is genoemd vanwege betrokkenheid van verscheidene Afrikaanse staten. De oorlog concentreerde zich in het oosten. Sinds 2003 regeren de rebellen samen in een overgangsregime en is er officieel geen oorlog. Maar in grote delen van het uitgestrekte land duurt de onveiligheid voort.

De sterftecijfers liggen het hoogst in het oosten. Het ligt er 60 procent hoger dan elders in Midden-Afrika. Over het heel Congo ligt dit cijfer 40 procent hoger dan in de regio. Dat betekent dat er in de onderzoeksperiode 38.000 meer doden in Congo vielen dan elders in de regio. Wanneer deze cijfers worden verrekend met eerdere onderzoeken zijn er sinds het begin van de oorlog in 1996 meer dan 4 miljoen mensen overleden als gevolg van de oorlog.

Het onderzoek vond plaats onder 19.500 huishoudens in een periode van vier maanden in 2004. In deze onderzoeksperiode stierven dagelijks 1.200 mensen als gevolg van de crisis. Deze slachtoffers vielen niet als direct gevolg van gevechten. Door de strijd stortte de laatste resten van de infrastructuur ineen en raakten de bewoners afgesloten van medische voorzieningen. Het percentage ondervoede kinderen bedraagt 20 procent.

Ongeveer 17.000 soldaten van de Verenigde Naties zijn in Congo gelegerd, maar hoewel dit de grootste VN-operatie ter wereld is blijkt het aantal soldaten onvoldoende. In de zuidelijke provincie Katanga bijvoorbeeld, woedden al enkele maande hevige gevechten waardoor een kwart miljoen burgers ontheemd raakte.