Middenklasse Delhi leert slopershamer kennen

Grote brokstukken steen liggen op een hoop op de bodem van het zwembad, zo naar binnen geschoven door een bulldozer. Links liggen de restanten van wat de dag ervoor nog een gastenverblijf was, een pand van twee verdiepingen, eigendom van Saket Club. Shyam Bethari staat er beteuterd bij, aan de rand van het zwembad. Zijn mond gaat schuil achter een sjaal, maar zijn ogen zeggen genoeg. “Het is een zooitje“, zegt de 76-jarige Bethari, een trouw clublid, “maar het is de schuld van het management van de club. Ze hebben gebouwd zonder dat ze daarvoor een vergunning hadden.“

De sloophamer in Delhi kent geen genade, zo heeft ook Saket Club in het zuiden van de stad ondervonden. Plotseling stonden er tientallen agenten in de straat. Stevige bamboestokken in hun handen. Ze vormden een cordon om het perceel. De wegen werden afgezet. Bulldozers kropen vervolgens dreigend het terrein op. Trucks met mannen met zware hamers kwamen aanrijden. De slopers sprongen uit de wagens en ramden er op los.

De leden van de club konden alleen maar met lede ogen toekijken. Zelfs de president van de club, Satbir Singh, in het dagelijks leven burgemeester van Delhi, had niets in te brengen. De bouwwerken waren illegaal, ook al stonden ze er sinds 1984, het jaar dat de club officieel geopend werd. Op dag 19 van de operatie zijn al 34 gebouwen het slachtoffer geworden van de afbraakgolf die sinds vorige maand door Delhi gaat. In bijna drie weken tijd hebben 588 woonhuizen en bedrijven kennisgemaakt met de slopershamer; in totaal staan 18.000 gebouwen op de nominatie voor volledige of gedeeltelijke sloop.

Het zijn verboden bouwwerken, van balkons tot verdiepingen en tot complete gebouwen. In woonwijken en winkelcentra. Niet in sloppenwijken. Het is de middenklasse van Delhi die in dit geval de klappen krijgt, waar in steden als Mumbai vooral de krottenwijken doelwit zijn van schoonveegacties. De afbraakoperatie volgt op een uitspraak van het hoger gerechtshof in Delhi, vorige maand.

Hoewel het om zijn eigen club gaat, is Bethari zeer te spreken over de “schoonmaakactie“, want “mensen bouwen maar raak“. De stad is overvol, zegt Bethari, “winkels breiden uit op de stoep zodat je nergens kan lopen, iedereen doet maar wat. De bureaucraten die dat hebben toegelaten, dankzij omkoping, moeten worden gestraft en ook de mensen die hen betaald hebben.“ Naar schatting 40 procent van de inwoners van Delhi leeft in woongebieden die officieel niet bestaan.

Onder de viaducten en bruggen wonen migranten uit arme staten als Bihar en Orissa. In het centrum leven politici, rechters en advocaten, in villa's omringd door groen. In een woonwijk als Mehrauli tref je hoogbouw aan, gelegen naast grote boerderijen. En in winkelcentra zie je met regelmaat allerlei uitbouw van winkeltjes en kraampjes ineens verdwijnen, omdat de politie eraan komt. Een half uur later wordt alles weer teruggezet.

Terwijl de onroerendgoedmarkt in Delhi een hausse doormaakt, en er overal nieuwe gebouwen verrijzen, is de stad bezig met een ongekende sloopactie. De innige verhouding tussen welvarende pandenbezitters, bouwers en bureaucraten staat daardoor sinds enige weken onder hoge druk.

Wie een huis wil neerzetten en daarbij de regels volgt, heeft een lange weg te gaan. Projecten worden heen en weer geschoten, van departement naar departement, van bouwautoriteit naar planningsautoriteit. Grote vertragingen zijn daarbij de norm. “En dus gaan mensen naar andere wegen zoeken om sneller te kunnen bouwen. De corruptie kent hierbij geen grenzen“, zegt Raj Rewal, een gerenommeerd architect.

De sloopwerkzaamheden zijn in handen van de Municipal Corporation of Delhi (MCD), dezelfde organisatie die jarenlang de illegale constructies heeft toegestaan. Daarentegen wordt een deel van de bouwregels bedacht door de Delhi Development Authority (DDA), die de MCD weer inschakelt voor het toezicht er op. Rewal zegt: “Die twee hebben weinig contact met elkaar, terwijl de MCD veel meer inzicht heeft in wat qua regels wel of niet kan in bepaalde gebieden. De bureaucraten van DDA bedenken iets, maar weten niet of het realiseerbaar is.“

De sloopoperatie levert bijna dagelijks amusante kopij op voor de kranten van Delhi. Veel van de overtreders blijken vaak lokale politici te zijn, die bijvoorbeeld op gemeentegrond een bijgebouw voor hun bedrijf hebben laten bouwen. Daarmee is ook de zwijgzaamheid van de president van Saket Club, de burgemeester van Delhi, verklaard. Zijn eigen huis blijkt een schoolvoorbeeld te zijn van illegale expansie, onthulde The Indian Express deze week. Een extra verdieping, een balkon dat over de straat hangt en woonruimte die als bedrijfsruimte wordt gebruikt; hij had alles laten bouwen zonder vergunning.