Een selectie uit de discussie op www.nrc.nl/leesclub

Er is maar één boek dat ik daadwerkelijk niet meer verder kon lezen, De 120 dagen van Sodom van de Markies de Sade. Natuurlijk begin je zo'n boek niet helemaal onvoorbereid; ik bedoel: je moet er al veel moeite voor doen om het aan te schaffen. En alhoewel ik zeker geen onbeschreven blad ben vond ik na enkele eerste hoofstukjes die wel een zekere opwinding bij mij veroorzaakten, de rest zo weerzinwekkend... maar ik kon niet ophouden. Pas op drie-kwart van het boek ben ik definitief afgehaakt; toen voelde ik me wekenlang ziek in mijn hoofd. Heb ik nu genoten van verboden fantasieën? Ben ik wel normaal? Het heeft lang geduurd voor ik het boek van me kon afzetten.

M.W. de Zoete

Bij het lezen van de beginzin van Arnold Heumakers artikel “Het gruwelgenot' (Boeken, 23.12.05), schoot ik in de lach. Hoewel ik een van de lezers van Gewassen Vlees van Thomas Rosenboom ben heeft ook mij het succes van het boek altijd verbaasd. De reden waarom ik het zelf toch helemaal gelezen heb is de volgende: ik was met vakantie in de bergen van Noorwegen, in een gebied waar niet alleen niet veel winkels te vinden zijn, maar al helemaal geen winkels die bijvoorbeeld Engelstalige boeken verkopen. Ik had Gewassen Vlees meegenomen uit de bibliotheek en toen ik alle andere beschikbare vakantieboeken uit had gelezen, terwijl ik nog wel veel “leestijd' over had heb ik mij er door heen geworsteld. Ik heb het geregeld weggelegd, ik vond het walgelijk en vervelend, maar bij gebrek aan iets anders heb ik het toch uitgelezen, terwijl ik dikwijls luidkeels mijn verbazing uitte dat ook maar iemand dit voor zijn plezier las. (Een kleine, kinderachtige troost vond ik dat ik het boek na de vakantie terug kon brengen naar de bibliotheek en dat ik geen geld had uit gegeven aan de aankoop ervan.) Ik heb jaren later veel aarzelingen moeten overwinnen voor ik besloot andere boeken van Rosenboom te lezen, maar daar heb ik vervolgens geen spijt van gehad.

M. de Vries

Het was zomer. Ik denk die van 1978. Prachtig weer, vakantie. Een van de boeken die ik wilde lezen was De geverfde vogel van Jerzy Kosinski. Ik had Being There gelezen (later een film met Peter Sellers), een prachtig en vermakelijk verhaal. In de tuin, in een gemakkelijke stoel, gezeten in de zon, De geverfde vogel. Ik wist niet wat me overkwam. Alhoewel het warm was, zakte de temperatuur snel met zeker 10 graden. De hemel trok dicht. Zware donkere onweerswolken. kwamen dreigend opzetten. Het begon hard te waaien, en de pagina's sloegen vanzelf om. De vogels stopten met zingen. Ik kon niet verder lezen, en was gedwongen het boek dicht te doen. Ik heb het nooit meer geopend.

M. Beerman

Toen ik de anale passages in Gewassen vlees tegenkwam heb ik die eerst maar door diagonaal te lezen proberen te passeren en toen ze terugkwamen, heb ik het boek maar weer teruggebracht naar de bibliotheek. Ik vond ze smakeloos en begrijp niet waarom ze erin moesten. Ze deden afbreuk aan het boek. Dat is nu precies het verschil met een boek als de Vuurvogel van Janice Graham, waarvan ik zeer onder indruk was: gruwelijke passages kunnen functioneel zijn. Bij Rosenboom overheerste bij mij uiteindelijk alleen de afkeer van het boek. Gelukkig zijn we niet verplicht boeken die door literatuurcritici worden geprezen, ook echt uit te lezen.

I. Puk

De lichte last van een zomer, Guy Goffette. Dit boek werd zeer geprezen in NRC Handelsblad, ook om de prachtige stijl. Ja, het was mooi geschreven. Maar dan de inhoud. Een jongetje van plus-minus tien jaar dat verleid wordt door een oudere vrouw. Het gehele verleidingsproces volg je, zijn leven wordt verwoest. Ik vond het walgelijk en heb het naar De Slegte gebracht.

Dorst, Michael Kumpfmüller. Ook een erg boek. De moeder die haar kinderen vergeet, wil vergeten, denkt dat een ander wel voor ze zal zorgen. Heel naar. Ik kwam erachter dat een ware geschiedenis hieraan ten grondslag lag. Heel erg, toch heb ik dit boek gehouden en schieten de tranen in mijn ogen.

C. Leers