“Je voelt die geweldige energie'

Niet ouder dan 28 zijn de leden van het Wereld Jeugdorkest. Directeur Josep Vicent (35) vertelt over de voorbeeldfunctie van het orkest voor de bevordering van vrede.

Josep Vicent

In de anderhalf jaar dat ik nu bezig ben met het Wereld Jeugdorkest heb ik een heel nieuw leven ontdekt. We práten wel vaak over het belang van communicatie in muziek, over het belang van mensen inspireren, en dat kunst eigenlijk een rol moet spelen in politiek, in diplomatie, maar ik heb dat allemaal pas echt gevonden bij het Wereld Jeugdorkest.“

Josep Vicent, in 1970 geboren in Spanje en in in Nederland opgeleid als slagwerker, is sinds vorig jaar artistiek leider en chef-dirigent van het Wereld Jeugdorkest (Jeunesses Musicales World Orchestra). Dit orkest, samengesteld uit jonge musici van over de hele wereld, werd in 1949 opgericht in het Kurhaus in Scheveningen. Dit weekend zal het orkest daar voor het eerst sinds die oprichting weer drie concerten verzorgen, na een vuurproef woensdag in Drachten. Het Wereld Jeugdorkest heeft volgens Vicent een belangrijke voorbeeldfunctie.

“Je ziet hier mensen die echt in de praktijk brengen dat muziek het beste middel is om in vrede verder te kunnen met zijn allen. Het maakt niet uit welke religie de musici hebben, wat voor taal ze spreken: ze komen samen en maken in vrede iets moois, in één taal: muziek.

“Het Wereld Jeugdorkest straalt heel sterk de wil uit om de muziek goed over te brengen. Deels omdat de musici nog jong zijn, niet ouder dan 28, en dus nog niet de slechte gewoontes van veel beroepsmusici hebben. Bovendien komen ze vaak van heel ver weg - om dan samen iets te maken, dat geeft heel veel energie. De boodschap wordt daardoor veel duidelijker.

“Zelf heb ik het Jeugdorkest nu van twee kanten meegemaakt. Toen ik 20 was heb ik twee seizoenen als paukenist meegespeeld. We repeteerden toen in Canada. Dat was heel spannend: je komt daar, met nog negentig mensen die je nog nooit hebt gezien, allemaal jong, enthousiast en geweldige musici. Dat is echt heel bijzonder; je vóelt je ook bijzonder.

“Nu, als dirigent, merk ik natuurlijk ook de moeilijkheden. Vorig seizoen kreeg ik de contrabassectie bijvoorbeeld niet samen, omdat ze gewoon té verschillende speeltechnieken hadden. Maar het voordeel is toch dat iedereen het heel graag wíl, en dat levert een heel inspirerend proces op.

“Joan Amargós schreef in opdracht van Den Haag een speciale vredescompositie, Pax Haganum. De compositie heeft als basisgedachte dat vrede alleen te bereiken is door gezamenlijke actie. Die actieve rol heeft Amargós geprobeerd te vertalen naar de noten - het is inderdaad een heel actief stuk van begin tot eind, waarin alle musici moeten deelnemen. Soms wordt het bijna swingend, bigband-achtig. Een paar meer meditatieve strijkerspassages krijgen daardoor een veel sterkere werking.

“Dat contrast tussen activiteit en bespiegeling is de rode draad in ons programma. La oración del torero van Joaquin Turina gaat bijvoorbeeld over een stierenvechter die mediteert voor zijn show, maar die tegelijkertijd ook heel bang is. Het slot Tsjaikovski's Zesde symfonie Pathétique is ook heel introspectief. Na het derde deel lijkt die symfonie haast afgelopen, maar dan gaat het vierde deel toch nog verder, in een soort zoektocht naar innerlijke vrede. Zelfs Bartók schrijft in het tweede deel van het Derde pianoconcert ineens 'religioso' in de partituur. Ook hij was blijkbaar op zoek naar iets.

“Dat meditatieve is blijkbaar iets waar veel componisten vooral op latere leeftijd behoefte aan kregen. Zelf ben ik niet zo oud, nog maar 35, maar ik merk wel dat kunst je toch heel vaak gevoelig maakt voor dat soort 'zwakheden'.“

Concerten Jeunesses Musicales World Orchestra o.l.v. Josep Vicent: 4/1 Drachten (info: www.lawei.nl), 7, 8/1 Kurhaus Scheveningen. Inl: www.concertforpeace.nl. Kaarten ook via 0900-8282999.

    • Jochem Valkenburg