Het beeld

Leed vergelijken leidt zelden tot iets goeds. Maar stel nu eens dat je een leger had dat getraind was om in verre landen humanitaire hulp te bieden, in overleg met bondgenoten, maar het slechts beperkt kon inzetten. Waar zou je het dan naar toesturen? Daar waar de nood het hoogst is?

Ned.3 (VARA), De wereld draait door, 4 januari, 19.11u.

In RTL Nieuws was gisteren een reportage te zien over een Nederlands militair team, onder leiding van een vrouwelijke kapitein-arts, dat kinderen in Kashmir bijstond. Het ging om kleine verwondingen, een lelijke schurftepidemie en andere ellende, die nauwelijks meer in verband stond met de aardbeving van vorig jaar. Nuttig werk, dat zeker!

Het leek humanitair gesproken zelfs zinniger dan de bescherming door Nederlandse eenheden van Afghanen in de provincie Uruzgan tegen fundamentalistische druglords, al zal daar wel een strategische gedachte achter zitten.

Maar hoe verhouden Kashmir en Uruzgan zich dan tot Oeganda? In het Oost-Afrikaanse land woedt een conflict dat wel eens het gruwelijkste en wreedste van dit moment zou kunnen zijn, ook omdat vooral kinderen het slachtoffer vormen. Langzaam sijpelen de ongelooflijke details tot de televisie door.

Netwerk besteedde er in september aandacht aan, en ook de voortreffelijke BBC-documentaireserie Geldof in Africa, waarvan LLiNK gisternacht het eerste deel uitzond, kwam rond de kerst met een extra-editie.

Popzanger-filantroop Bob Geldof is als geen ander in staat met zachte, dwingende stem in nuchtere bewoordingen de verschrikkelijkste dingen te vertellen en jeop die manier bij de lurven te grijpen.

In Oeganda verhaalde Geldof wat kinderen hem hadden verteld over het Verzetsleger van de Heer, van de godsdienstwaanzinnige “christen' Joseph Kony, die al twintig- tot dertigduizend kinderen heeft ontvoerd. De jongens leren schieten, de meisjes worden seksslavin, maar soms wacht hun een ander lot. Geldof sprak met meisjes die de opdracht hadden gekregen een vriendin van hen dood te bijten. Als ze geen vlees tussen hun tanden hadden, wanneer ze haar arm los lieten, zouden ze het volgend slachtoffer worden.

Gisteren zag ik in De wereld draait door (VARA) de eerste foto's. Een beetje raar, om elf over zeven in de vooravond, dat vond presentator Matthijs van Nieuwkerk ook, en hij waarschuwde kort tevoren ouders dat de beelden wel eens schokkend zouden kunnen zijn. Gradaties in leed: een geschokt Nederlands kind, een Oegandees meisje van wie de lippen zijn afgesneden. In één geval was een stuk van de tong meegenomen, vaak worden ook oren en vingers afgehakt als waarschuwing niet over hun ervaringen te spreken.

Een Nederlandse plastisch chirurg, Rein Zeeman, werkt er al een tijdje, aan het herstel van lippen en oren. Binnenkort geeft hij zijn Nederlandse praktijk eraan en gaat terug naar Oeganda om fulltime te redden wat er te redden valt. Het steeds beter wordende programma De wereld draait door vond de juiste toon om aandacht te vragen voor de sadistische tragedie, en zonder opsmuk kond te doen van medisch heldendom.

Wat ontbreekt is de analyse, waarom de Tweede Kamer geen militairen naar Oeganda zendt. Het dient geen strategisch belang, ook niet van de bondgenoten.

    • Hans Beerekamp