Begeleide alcoholist met pil lang clean

Een medicijn helpt alcoholverslaafden langdurig van de drank af, mits het onder intensieve begeleiding geslikt wordt. Dat concluderen Duitse medici na een negen jaar durend onderzoek onder 180 ex-verslaafden. Ze publiceerden hun werk deze week in het wetenschappelijke tijdschrift Alcohol: Clinical and Experimental Research.

In de studie, uitgevoerd door het Max Planck-instituut voor Experimentele Geneeskunde en de universiteit van Göttingen, kregen 165 ex-alcoholisten na het afkicken medicijnen die in combinatie met alcohol zulke nare bijverschijnselen geven dat de verslaafden van drinken afzien. Die middelen zijn al tientallen jaren op de markt, maar de lange-termijnwerking is niet goed onderzocht. Vijftien deelnemers met hart-, vaat- en leverproblemen kregen geen echt medicijn, maar een neppil.

Daarbij stonden de deelnemers minimaal een jaar onder intensieve begeleiding, waarin de angst voor de bijverschijnselen van de pil werd ingepeperd. Gemeten over negen jaar viel de helft van de alcoholisten terug in verslaving.

De slagingspercentages zijn opvallend hoog, omdat in studies waarin alcoholverslaving met medicijnen wordt behandeld, vaak al na enkele maanden de helft afhaakt. Algemeen wordt aangenomen dat dergelijke middelen op de lange termijn niet goed werken, al is dat nauwelijks onderzocht. Ze worden in de Nederlandse praktijk alleen gebruikt in combinatie met therapie, of er wordt gekozen voor therapie zonder pillen.

De onderzoekers nemen aan dat het hoge slagingspercentage bereikt werd door het psychologische effect van de pil, omdat ook veel proefpersonen met een neppil van de drank bleven. Tijdens de therapie werd angst voor de medicatie aangepraat. Bovendien was de arts erbij als de alcoholist zijn pil nam. Sommige deelnemers slikten de middelen langer dan twee jaar, wat in de praktijk ongebruikelijk is. Het deed de kans van slagen echter wel toenemen.

De onderzochte middelen (disulfiram en het in Nederland niet verkrijgbare calcium carbomide) zijn al sinds halverwege de twintigste eeuw in zwang. Gecombineerd met alcohol leiden ze tot als akelig ervaren opvliegers, hartkloppingen en benauwdheid. Er zijn ook modernere medicijnen, die de zin in alcohol verminderen.

Een behandeling met placebo, ook als die ook in beter experiment effectief zou blijken, is in de praktijk niet mogelijk. Patiënten foppen is in Nederland verboden.