ABN Amro gaat opnieuw in de fout in de VS

ABN Amro moet weer boeten. Eind vorig jaar ging het om falende controle op geldzaken via New York, nu gaat het om valse garanties op hypotheken van Amerikaanse particulieren.

Tien dagen, twee schikkingen. Totale kostenpost: 91,85 miljoen dollar boete (76,1 miljoen euro), 24,35 miljoen dollar hypotheekverliezen zelf betalen en een vrijwillige donatie van 5 miljoen dollar aan de Illinois Bank Examiners' Education Foundation.

Op 19 december 2005 tekende Rijkman Groenink als bestuursvoorzitter van ABN Amro een schikking met Amerikaanse en Nederlandse autoriteiten wegens het niet naleven door het kantoor New York van voorschriften tegen criminele en terroristische geldzaken.

Tien dagen later, op 29 december, tekende Thomas Goldstein als bestuursvoorzitter van de ABN Amro Mortgage Group een schikking met het Amerikaanse ministerie van Volkshuisvesting (Housing and Urban Development) wegens de frauduleuze aanvraag van overheidsgaranties op zo'n 28.000 woninghypotheken.

Het Amerikaanse ministerie van Volkshuisvesting maakte de schikking, voor een recordbedrag, gistermiddag bekend. Amerikaanse banken kunnen zelfstandig de garanties op de woninghypotheken regelen. De garanties moeten het eigenwoningbezit bevorderen.

Het ministerie controleert of de banken zich aan de regels houden. Sinds 1998 heeft het ministerie voor ruim 16 miljoen dollar boetes uitgedeeld wegens gemaakte fouten. Daar komt nu met die ene boete voor ABN Amro bijna 17 miljoen bij, de hoogste boete van het ministerie ooit in een soortgelijke zaak.

Verder zal ABN Amro de overheidsgarantie op 783 wanbetalers niet inroepen. Dat kost de bank 24,35 miljoen dollar, en dat scheelt de overheid hetzelfde bedrag. En ABN Amro neemt een groot aantal interne maatregelen, variërend van ontslagen tot de rekrutering van nieuwe leidinggevenden bij de garantiestellingen.

Wat weinig bekend is, is dat ABN Amro een van de grootste buitenlandse banken in de Verenigde Staten én een grote hypotheekbank is. In 2004 verkocht de bank voor 56 miljard dollar nieuwe woninghypotheken, zo blijkt uit het jaarverslag. Verder beheert ABN Amro daar een hypotheekportefeuille ter waarde van 205 miljard dollar, zo meldt het meest recente kwartaalbericht (per 30 september 2005).

De verkoop en het beheer van woninghypotheken zijn profijtelijke activiteiten, die echter onder druk staan van de afkoelende Amerikaanse huizenmarkt en de sprongsgewijs gegroeide concurrentie tussen banken. Om een indicatie te geven: de hypotheken waren in de eerste negen maanden goed voor 6 procent van de totale opbrengsten van de Amerikaanse bankactiviteiten, die weer goed waren voor 15 procent van de totale opbrengsten van de bank.

De vraag is wat de reputatieschade is voor ABN Amro in de Verenigde Staten door deze aanvaringen met justitie en wat er mis is met de interne controles.

“Je ziet overal in het bankwezen, ook bij ABN Amro, dat medewerkers met bonussen heel sterk worden aangestuurd op het bereiken van doelen“, zegt een adviseur van Nederlandse banken, die gezien zijn positie niet met naam genoemd wil worden. “Dan worden regels gemakkelijker soepeler geïnterpreteerd.“

“Dit is natuurlijk een bittere pil“, zegt analist Tom Muller van effectenbank Theodoor Gilissen. “Maar klaarblijkelijk was dit iets wat een paar personen hebben gedaan, en dat kun je bij een bank met 100.000 mensen nooit uitsluiten. De bank zelf heeft geen sturende rol gespeeld, dat maakt de pil minder bitter. En ja, autoriteiten zijn ook niet meer tevreden met een boete van een miljoentje als er fouten worden gemaakt.“

    • Menno Tamminga