Slecht jaar voor zieners

In de dagen van het orakel van Delphi was de kunst van het voorspellen poëtisch en onnauwkeurig. Vandaag de dag worden economische voorspellingen gedaan met behulp van computers en econometrische modellen. Maar ze zijn nauwelijks accurater.

2005 was geen bijzonder goed jaar voor de zieners. Met hun voorspelling van de olieprijs zaten ze er het meest naast. De 65 deskundigen die eind 2004 door onderzoeksbureau Consensus Economics werden geraadpleegd, kwamen met een gemiddelde olieprijs van 39 dollar per vat voor eind 2005. Dat was 10 procent lager dan de prijs van dat moment. De hoogste prijs die werd genoemd was 52 dollar. In werkelijkheid steeg de olieprijs met 35 procent naar 58 dollar.

Maar de economen hadden waarschijnlijk geluk dat ze deze ontwikkeling over het hoofd zagen. Als ze die wél hadden voorzien, zouden ze waarschijnlijk een grote economische inzinking hebben voorspeld voor de Verenigde Staten, de grootste olie-importeur. Maar de gezamenlijke verwachting van een groei van het Amerikaanse bruto binnenlands product met 3,5 procent bleek juist zeer accuraat, en beslist veel beter dan de voorspelling dat de wisselkoers van de yen in 2005 gelijk zou blijven. Tot verbazing van vrijwel iedereen daalde de koers van de Japanse munt met 15 procent ten opzichte van de dollar.

De meeste deskundigen denken dat de economie in 2006 gestaag zal voortborduren op de economische patronen van vorig jaar. Weliswaar wordt verwacht dat de groei van de eurozone zal stijgen van 1,4 tot 1,9 procent. Maar voor het overige voorziet de peiling slechts kleine veranderingen. Verwacht wordt bijvoorbeeld dat de olieprijs aan het eind van het jaar 56 dollar zal bedragen, en dat de yen de helft van het verlies van 2005 zal goedmaken.

De wereldeconomie barst van de extremen. Het enorme tekort op de Amerikaanse handelsbalans nam in 2005 verder toe en de huizenprijzen begonnen zowel in de VS als in een groot deel van Europa weer te stijgen. Er zijn grote overheidstekorten, historisch lage reële rendementen en talloze roekeloze beleggers, om maar te zwijgen van alle petrodollars die op een zinvolle besteding wachten.

Met zoveel risico's lijkt de voorspelling dat zich geen grote problemen zullen aandienen nogal boud. Het is wellicht veiliger om de traditie van Delphi te volgen door vage waarschuwingen te laten horen over een ramp die zich ergens zou kunnen voordoen.

Voor meer commentaar uit Londen: www.breakingviews.com. Vertaling Menno Grootveld

    • Edward Hadas