Groot-Brittannië gaat mager jaar tegemoet

De Britse economie zou het komende jaar wel eens minder kunnen presteren dan het gemiddelde van de eurozone. Een gevoelige tegenslag voor minister van Financiën Brown.

De drommen winkelende mensen rond kerstmis in Oxford Street in Londen wekten de indruk dat de Britse economie nog altijd goed loopt. Schattingen spreken van kerstuitgaven van meer dan 10 miljard pond (15 miljard euro), meer nog dan in het recordjaar 2004. Ook de City, het financiële hart van Londen, deed het het afgelopen jaar uitstekend. De bonussen van de bankiers lagen zeker 20 procent hoger dan vorig jaar.

Bij nader inzien is het echter niet zo florissant gesteld met de Britse economie. Een niet onaanzienlijk deel van de Britten deed zijn kerstaankopen op de pof met creditcards. Steeds minder mensen blijken zich die te kunnen veroorloven. Het aantal persoonlijke faillissementen groeit op het ogenblik met zo'n 30 procent per jaar, meldde het dagblad The Independent gisteren. In 2006 zullen er naar verwachting meer dan 60.000 mensen failliet gaan.

Ook de hogere bonussen wijzen niet per se op een grotere bloei van de economie. Voor een niet onaanzienlijk deel vloeiden die voort uit de talrijke lucratieve fusies en overnames van vorig jaar.

Een veeg teken voor minister van Financiën Gordon Brown is intussen dat de werkloosheid volgens de laatste cijfers van oktober was opgelopen tot 1,5 miljoen mensen. In het kwartaal tussen juli en oktober nam het aantal werklozen met 12 procent toe tot 4,9 procent van de beroepsbevolking, de grootste stijging sinds 1993.

Er zijn meer verontrustende signalen voor Brown, die binnen een paar jaar premier Tony Blair hoopt op te volgen. Zo waren de investeringen van bedrijven in kapitaalgoederen in 2005 beduidend lager dan in voorgaande jaren. Gisteren werd voorts bekend dat de Britse industrie mede door de hoge energieprijzen moeite heeft het hoofd boven water te houden. De exportsector vertoont de laagste groei in zeven maanden.

Vorige maand moest Brown al toegeven dat zijn groeiprognoses voor het lopende fiscale jaar veel te optimistisch waren geweest. De Britse economie zou maar hooguit 1,75 procent groeien en niet 3 tot 3,5 procent, zoals hij afgelopen voorjaar nog had voorspeld. Het is daarmee het magerste jaar tot nu toe voor de Britse economie sinds Labour in 1997 aan het bewind kwam.

Voor het eerst in jaren zou de Britse economie het komende jaar wel eens minder kunnen presteren dan het gemiddelde binnen de eurozone. Dat is een gevoelige tegenslag voor Brown, die in maart nog hoog opgaf van zijn eigen staat van dienst. Blair en Brown zullen tegenover de Fransen en de Duitsers minder dan voorheen kunnen tamboereren op het succes van het Britse economische model.

Veel Britse economen tonen zich intussen in een enquête van de zakenkrant Financial Times van deze week bezorgd over het begrotingstekort. Door kostbare investeringsprogramma's van de overheid in onder meer de gezondheidszorg en het onderwijs dreigt Brown in de problemen te komen. Ze stellen dat de minister er niet aan ontkomt de belastingen te verhogen tenzij hij snijdt in de investeringsprogramma's.

Met zo'n belastingverhoging heeft Brown inmiddels al een begin gemaakt. Om de tegenvallende belastinginkomsten te compenseren legt hij bedrijven hogere belastingen op. De zwaarste verhoging komt voor rekening van de olie- en gassector, die sterk heeft geprofiteerd van de recente hoge energieprijzen. Een verdere verhoging van de belastingen, mogelijk ook voor particulieren, zou de toch al bescheiden groeiprognoses echter verder onder druk kunnen zetten.

Brown op zijn beurt doet het voorkomen alsof het na de rimpeling van 2005 slechts bergopwaarts kan gaan met de Britse economie. De economen die door de Financial Times werden geraadpleegd, zijn daar minder zeker van. Ze wijzen erop dat Brown door de haperende economie meer dan voorheen afhankelijk zal zijn van de prestaties van de Amerikaanse economie. En daarop heeft hij geen enkele greep.

    • Floris van Straaten