Kunstsmokkel verijdeld op Sint Eustatius

De politie op St. Eustatius heeft onlangs de smokkel van enkele honderden archeologische voorwerpen verijdeld. Dat meldt eilandarcheoloog Grant Gilmore, die een rapport over de smokkel voor de politie heeft afgerond.

De smokkel kwam aan het licht na een tip aan de Historische Vereniging van St. Eustatius. Hierna hebben de politie en Gilmore een scheepscontainer in de haven onderzocht. De container was van een Russische arts, die op het eiland had gewerkt en nu op het punt stond naar Curaçao te verhuizen.

In de container bleken bijna vijfhonderd illegaal opgegraven voorwerpen te zitten. De voorwerpen, variërend van complete wijnflessen en water- en ginkruiken tot een gouden ring, pijpen, knopen, musketkogels en Delfts aardewerk, stammen allemaal uit de zeventiende en achttiende eeuw.

In die periode was St. Eustatius, dat nu ruim drieduizend inwoners telt, een belangrijke internationale handelshaven. In de tweede helft van de achttiende eeuw deden jaarlijks meer dan 3500 schepen uit Europa, Afrika en Amerika het eiland aan.

Op St. Eustatius, met een oppervlakte van amper 32 vierkante kilometer, woonden destijds 20.000 handelaren en plantagehouders uit Nederland, Denemarken, Groot-Brittannië, Frankrijk, Spanje en de Amerikaanse koloniën door elkaar. Ook piraten wisten het eiland te vinden - The Golden Rock, zoals de bijnaam van St. Eustatius luidt, wordt dan ook in verband gebracht met Treasure Island van de Britse schrijver Robert Louis Stevenson.

De Nederlanders, die in 1636 Statia overnamen van de Spanjaarden, en de Engelsen en Fransen betwistten elkaar de macht. In twee eeuwen wisselde het eiland tweeëntwintig keer van eigenaar, tot het in de 19e eeuw definitief Nederlands werd.

Aan die twee eeuwen herinneren enkele honderden archeologische vindplaatsen. Eilandarcheoloog Grant Gilmore heeft tot nu toe de sporen en resten van negentig plantages, driehonderd pakhuizen, zes kerken en ruim twintig fortificaties in kaart gebracht. Verder liggen in de zee meer dan tweehonderd wrakken. De beschermende wetgeving is echter gering. Het is de eerste keer dat de politie archeologische spullen confisqueert. De Russische arts mag in afwachting van verder onderzoek het eiland niet verlaten.