Russisch gas komt niet in Europa aan

Hongarije, Polen, Oostenrijk en verschillende Balkanlanden hebben vanmorgen een forse afname gemeld van de toevoer van Russisch gas. Dat is volgens hen het gevolg van het stopzetten van de Russische gastoevoer aan Oekraïne.

Gazprom liet gisteren weten dat het de levering van gas richting Oekraïne met 120 miljoen kubieke meter per dag zal inkrimpen, omdat dat land heeft geweigerd een nieuw contract voor 2006 te tekenen. De vermindering zou volgens het staatsbedrijf Gazprom overeenkomen met het deel dat voor gebruik in Oekraïne zelf bestemd is. Het bedrijf had gezegd dat de doorvoer van gas naar andere landen in Europa geen gevaar zou lopen.

Het conflict over de Russische gaslevering aan Oekraïne is vlak voor de jaarwisseling geëscaleerd. Rusland verlangt sinds afgelopen zomer “een marktconforme prijs“. Dat zou in de ogen van Gazprom neerkomen op een prijsverhoging van 50 dollar naar 230 dollar per duizend kubieke meter gas. Oekraïne verzet zich niet tegen een prijsaanpassing, maar acht de door Gazprom verlangde verhoging onaanvaardbaar. Het beschouwt een dergelijke prijsverhoging als sanctie voor de pro-westerse koers die het land na de `oranje-revolutie` uit het najaar van 2004 is ingeslagen.

Oekraïne noemde de maatregel van Gazprom gisteren. “onacceptabel“. Volgens het Oekraïense gasbedrijf Naftogaz komen “de gasleveranties aan Europa [...] er door in gevaar“. De Oekraïense president Joesjtsjenko riep de Russische president Poetin gisteravond op Gazprom te dwingen de onderhandelingen te heropenen.

Een woordvoerder van de Europese Commissie zei vanmorgen zich zorgen te maken. “We weten niet precies wat er aan de hand is.“ Energiedeskundigen van de EU-landen komen woensdag met spoed bijeen om de situatie te bespreken. Ongeveer een kwart van de Europese gasbehoefte wordt gedekt door importen uit Rusland, tachtig procent daarvan loopt via pijpleidingen in Oekraïne.

Europese energieministers hebben vandaag een beroep gedaan op de Russische en Oekraïense regering om een stabiele aanvoer van gas te garanderen.

Hongarije heeft vanmiddag de doorvoer van gas naar Bosnië en de unie Servië-Montenegro met 40 procent verminderd. Dat is dezelfde hoeveelheid die Hongarije nu tekort komt. Waarnemers vrezen voor acute problemen in beide Balkanlanden, die anders dan de meeste Europese landen, geen gas in voorraad houden. (AP, AFP, Reuters)

Achtergrond pagina 5