`Hitler op elektrische stoel`

Als het aan de Britse oorlogsleider Winston Churchill had gelegen, was Adolf Hitler zonder vorm van proces op de elektrische stoel gebracht. Dit blijkt uit documenten uit het Britse Nationale Archief, die gisteren zijn vrijgegeven.

Churchill omschreef Hitler volgens notulen van het kabinetsberaad uit december 1942 als “de drijvende kracht van het kwaad“ . Als de nazi-leider levend in handen van Britse troepen zou vallen, diende hij meteen te worden geëxecuteerd. De beste methode daarvoor was volgens Churchill de elektrische stoel, zoals die door de Amerikanen werd gebruikt om gangsters terecht te stellen.

De kwestie kwam in april 1945, kort voor de Duitse capitulatie en Hitlers zelfmoord, opnieuw aan de orde in het Britse kabinet. Churchill herhaalde zijn standpunt voor executie van Hitler. Een rechtmatig proces van de hoogste nazi-leiders zou maar voor onnodige complicaties zorgen, oordeelde hij. Churchill kreeg in dit opzicht echter niet zijn zin. De Amerikanen en de Russen wilden wel processen voor de nazi`s en voor de Japanse oorlogsleiders en zo geschiedde, in respectievelijk Neurenberg en Tokio.

De documenten laten verder zien dat Churchill vergeldingsbombardementen wilde uitvoeren op Duitse dorpen nadat Duitse troepen in juni 1942 de bevolking van het Tsjechische plaatsje Lidice grotendeels hadden uitgemoord uit wraak voor de liquidatie van Gestapo-leider Reinhard Heydrich. Churchill stelde voor drie Duitse dorpen plat te bombarderen. Ministers in zijn kabinet wezen echter op de gevaren voor de bemanning van Britse bommenwerpers en vice-premier Clement Attlee stelde dat het onverstandig was “een wedstrijd met de Duitsers aan te gaan in angstaanjagendheid“. Churchill gaf zich daarop mokkend gewonnen.

De Britse premier was volgens de documenten ook voor een harde aanpak van de Indiase leider Mahatma Gandhi. In 1942 hadden de Britten Gandhi gevangen gezet wegens diens campagne van burgerlijke ongehoorzaamheid tegen het koloniale gezag. Uit protest ging deze in hongerstaking. Churchill wilde Gandhi, die hij eerder minachtend een half-naakte fakir had genoemd, rustig laten sterven. Anderen, voorop minister van Buitenlandse Zaken Lord Halifax, waarschuwden dat Gandhi`s dood in gevangenschap ernstige destabiliserende gevolgen voor Brits-Indië kon hebben. Uiteindelijk werd Gandhi vrijgelaten wegens zijn zwakke gezondheid.

Rectificatie / Gerectificeerd

In het artikel `Hitler op elektrische stoel` (2 januari, pagina 4) werd Reinhard Heydrich aangeduid als leider van de Gestapo . Op het moment van zijn liquidatie in 1942 bij het Tsjechische plaatsje Lidice was zijn functie echter Reichsprotektor voor Bohemen en Moravië. Heydrich was daarmee de hoogste Duitse functionaris in die bezette gebieden.