Veerman is niet de enige die niet graag zelf kiest

Minister Veerman gaat zelf zeker geen nieuwe zorgverzekeraar kiezen. Hoeveel mensen gaan wel veranderen?

De oppositie en regeringspartij VVD hekelden minister Veerman (CDA) van Landbouw. Maar eigenlijk om de verkeerde reden. De minister zei zaterdag in de Volkskrant, en gistermiddag nog eens in de Tweede Kamer, dat hij uitermate content is met zijn huidige zorgverzekeraar. ,,U denkt toch niet dat ik nu een andere verzekeraar ga zoeken'', zei hij in het interview.

Zoals Veerman denkt, zo denkt Nederland. Keuzevrijheid voor de consument om zijn eigen zorgverzekeraar te kiezen is een van de pijlers van het nieuwe systeem voor ziektekostenverzekeringen dat het kabinet, onder leiding van VVD-minister van Volksgezondheid Hoogervorst per 1 januari invoert.

Het idee is dat de consument door de beste verhouding tussen premie en kwaliteit te kiezen de zorgverzekeraars prikkelt om scherp te onderhandelen met zorgaanbieders, zoals ziekenhuizen. Op die manier moeten de zorgkosten (47 miljard euro per jaar) beheersbaar blijven. Maar in de praktijk is slechts een klein deel van de ziekenhuisingrepen onderhandelbaar.

En dan is nog de vraag: hoeveel burgers gaan een nieuwe verzekeraar zoeken? Veerman niet. Hoeveel consumenten gaan de polisvoorwaarden van zo'n veertig verzekeraars vergelijken, vaak meer dan één soort polis per verzekeraar, met verschillende eigen risico`s, de dan de verschillende prijzen vergelijken, misschien zelfs nog verder op internet zoeken, en proberen te ontdekken hoe bijvoorbeeld de ziekenhuizen bekend staan waarmee hun kandidaat-verzekeraar contracten heeft afgesloten?

Minister Hoogervorst schatte eerder, bij de becijfering van de administratieve lastendruk, dat de burger aan het selecteren van zijn zorgverzekeraar een uur kwijt zal. En dat is inclusief het uitschrijven van het eerste girootje.

Onderzoeken die de minister zelf heeft laten uitvoeren laten zien dat de consumenten nu in elk geval niet massaal overstappen naar andere verzekeraars. Juist vanwege zijn opmerkingen daarover kreeg Veerman kritiek. Het is goed dat mensen mogen kiezen, zei hij, maar ,,ik betwijfel of ze het gaan doen.'' En: ,,het idee achter het nieuwe zorgstelsel is dat mensen rationeel de beste verzekeraar kiezen. Dat is onzin, echt fictie.''

En inderdaad, zowel ziekenfondsverzekerden als particulier verzekerden zijn niet erg happig om van verzekeraar te veranderen, zo blijkt uit studies van onderzoeksbureau Vektis en van de Rotterdamse Erasmus Universiteit. Per saldo wisselt ongeveer 3 procent van de verzekerden op eigen houtje. En dat ondanks soms aanzienlijke premieverhogingen en premieverschillen. Op de markt voor particuliere verzekeringen ligt dat hoger. Dat komt door de invloed van de werkgever die gunstige collectieve ziektekostencontracten probeert af te sluiten voor al zijn werknemers.

Hoogervorst hoopt dat een grotere groep consumenten dan wel werkgevers hun voorkeuren op deze verruimde markt zal laten blijken door de mores van de particuliere markt over te nemen. Maar net als Veerman is hij daarvan zelf ook niet zeker. ,,Daar ben ik makkelijk in'', zei hij drie maanden geleden tegen Elsevier. ,,Iedereen kan bij zijn oude verzekeraar blijven. Maar het kan lonend zijn om goed om u heen te kijken. Al is het verschil slechts een paar procent, dan is dat genoeg om de verzekeraars scherp te houden.''