Berlusconi lijkt zich met wet in te dekken

In Italië is een wet aangenomen die volgens velen premier Silvio Berlusconi beschermt tegen vervolging. Misdrijven verjaren daardoor sneller, maar geld om efficiënter te vervolgen komt er niet.

De Italiaanse senaat heeft gisteren een wet aangenomen die de verjaringstermijn van veel misdrijven tot de helft kan verkorten. Gevreesd wordt dat veel verdachten daardoor aan veroordeling kunnen ontkomen. Volgens de oppositie zou ook premier Silvio Berlusconi kunnen profiteren van de nieuwe wet.

Het wetsvoorstel stond aanvankelijk bekend als de ,,Salva Previti' (redding voor Previti). Deze Cesare Previti, vriend en voormalig persoonlijke advocaat van Silvio Berlusconi en ex-minister van Defensie, zou dankzij de wet hebben kunnen ontsnappen aan een gevangenisstraf vanwege het omkopen van rechters. Met de verkiezingen van april in het vooruitzicht lag dit echter te gevoelig en is op het laatste moment besloten de wet alleen te laten gelden voor zaken die nog inhoudelijk moeten beginnen.

Eén van die toekomstige zaken kan die tegen Silvio Berlusconi en zijn bedrijf Mediaset worden. Momenteel beslissen rechters in Milaan of ze Berlusconi en dertien medewerkers gaan vervolgen voor boekhoudkundige fraude, belastingontduiking en het witwassen van geld in een zakendeal over televisierechten. Met de nieuwe verjaringsregels in de hand maakt de Italiaanse premier grote kans dat hij aan vervolging kan ontsnappen, iets wat hem in zes andere rechtszaken al is gelukt.

Vanuit justitie is veel kritiek op de nieuwe wet, die behalve de verjaringstermijn ook regelt dat recidivisten niet meer in aanmerking komen voor alternatieve straffen, maffiosi langer de cel in zullen moeten en ook op woeker zwaardere straffen komen te staan.

Misdrijven verjaren sneller, maar justitie krijgt geen extra middelen om efficiënter te vervolgen. De vereniging van Rechters (ANM) stelt dat het ,,moeilijker wordt om complexe rechtszaken binnen de gestelde termijn af te ronden'', waardoor grote misdadigers vrijuit zouden kunnen gaan. De vereniging van strafrechtadvocaten zegt in beroep te gaan tegen de wet bij het Constitutionele Hof.

,,Deze wet is niets anders dan een vorm van klassenamnestie'', zegt Marco Panella, politiek leider van de kleine partij de Radicalen. Rijken kunnen volgens hem met dure advocaten hun rechtszaak rekken en uiteindelijk dankzij verjaring onder hun straf uitkomen, terwijl de straatdieven die in herhaling vallen keihard worden aangepakt en geen aanspraak meer kunnen maken op verzachtende omstandigheden.

De vakbond van gevangenispersoneel vreest dat de gevangenissen in de toekomst zullen uitpuilen. Binnen een jaar zou het aantal gevangen kunnen toenemen van 60.000 naar 80.000, terwijl er officieel maar plaats is voor 40.000 gevangenen. Minister van Justitie Roberto Castelli heeft 20 miljoen euro extra gevraagd voor de gevangenissen. ,,Er is meer geld nodig, want anders stort het penitentiair systeem in onder het gewicht van de grote hoeveelheid gevangenen'', aldus de minister.

De enige wijziging in de wet die zowel door oppositie als regeringspartijen wordt gesteund is de verhoging van de gevangenisstraf voor maffiosi. Een curieus detail in de nieuwe wet is dat wie zeventig jaar of ouder is zijn straf niet in de gevangenis hoeft uit te zitten als hij nog nooit eerder is veroordeeld. Silvio Berlusconi is 68.

Berlusconi's vertrouweling en president van Mediaset, Fedele Confalonieri, zei in een interview met de krant La Repubblica te verwachten dat Berlusconi nog tot zijn tachtigste premier zal blijven. ,,Met vijftig zijn we jong en met tachtig nog goed in vorm.''

En over de op de persoon van Berlusconi toegesneden wetten zei hij: ,,Maak me niet boos. Als er al op de persoon toegesneden wetten zijn, dan is dat omdat er ook veroordelingen zijn die op de persoon zijn toegesneden. Hoe is het mogelijk dat men jaren en jaren een persoon onderzoekt zonder ooit iets te vinden.''

Rectificatie / Gerectificeerd

In het bericht Italië's premier maakte wetten die hemzelf ten goede kwamen (30 november, pagina 5) staat dat Berlusconi zijn woning op Sicilië uitbreidde. Dit betrof zijn woning op Sardinië.