Het mobieltje wijst de weg

Er woedt een prijzenoorlog onder de routeplanners. Navigatiesystemen liggen zelfs al bij de supermarkt. Een test van mobiele alleskunners.

Tot voor kort was routenavigatie voorbehouden aan personal digital assistants (pda's), de handheld- of palmtop-computers met een groot kleurenscherm. Inmiddels is ook de mobiele telefoon snel genoeg om routesoftware te draaien. Navigatie is ook geen peperdure optie meer voor de chique zakenauto, maar een betaalbare gimmick: voor minder dan 300 euro rijd je al satellietgestuurd.

Het voordeel van een routeplannend mobieltje ligt voor de hand: je hoeft naast je telefoon geen extra apparaat mee te dragen. Daarnaast geeft de telecomaanbieder vaak een grote korting op het toestel ook in combinatie met een navigatiepakket. Vandaar dat de makers van routeplanners hun producten het afgelopen jaar allemaal geschikt voor gsm's hebben gemaakt.

Route 66 Mobile en Tomtom Mobile leveren allebei een externe gps-ontvanger mee. Deze gps-muis is zo groot als een doosje lucifers en wordt draadloos met de telefoon verbonden via bluetooth. De batterij van de muis gaat een paar uur mee. Wie lang onderweg is, moet een adapter aansluiten op de sigarettenaansteker. Dat geldt ook voor de telefoon, die tijdens het navigeren pijlsnel leegloopt: routes berekenen vreet batterijen. De accu van de Garmin Quest gaat het langst mee.

Rondlopen of -fietsen met een losse gps-muis is onhandig, maar het kan wel. De meegeleverde kaarten bevatten echter alleen informatie over autowegen, dus voor je het weet wandel je de A2 op. Garmin brengt binnenkort wel topografische kaarten uit van Nederland. Daarop staan bijvoorbeeld bospaadjes, maar ook rivieren en fietspaden. Route 66 en Tomtom Mobile leveren allebei een Benelux-kaart die op een 128 MB groot geheugenkaartje past. Bij de Motorola A780 zit een kaart van Europa die op 256 MB past.

Wie wil navigeren per telefoon in de auto moet de gps-muis op het dashboard leggen hoewel de meegeleverde muizen van Route 66 en Tomtom ook werken als ze ergens tussen de voorstoelen liggen. Apparaten met een ingebouwde gps-ontvanger, zoals de Motorola A780 en de Garmin Quest, moeten met de onvermijdelijke zuignap tegen de voorruit geplakt worden. Veel Franse auto's hebben een speciale coating op de voorruit, die het satellietsignaal enigszins blokkeert. In dit soort gevallen is een externe antenne nodig.

Het menu van Tomtom is het meest laagdrempelig. Route 66 is minder overzichtelijk. De Garmin vergt enige studie bij het downloaden en bewerken van nieuwe kaarten. Nieuwe locaties invoeren gaat het makkelijkst met het aanraakscherm van de Sony Ericsson P910 (met Route 66). Bij de Tomtom/Imate-combinatie moeten de adressen met het toetsenbord van de gsm worden ingeklopt, terwijl de Garmin Quest met een kleine joystick letter voor letter selecteert.

Tomtom en Garmin presenteren mogelijke plaatsnamen zodra er een paar letters zijn ingevoerd. Route 66 doet dat niet, maar lepelt bij het invoeren wel automatisch andere locaties op, zoals restaurants en stations. Het uitrekenen van de route gaat het snelst met Tomtom Mobile, op de voet gevolgd door de Garmin Quest. Tomtom voelt vergeleken met Route 66 – ook sneller aan bij het in beeld brengen en herberekenen van wegenkaarten.

Bij beide telefoons is goed te merken dat de navigatiesoftware aan het werk is: de rest van de applicaties reageert een stuk trager. Tijdens de test van Route 66 Mobile loopt de telefoon af en toe muurvast; zo erg dat het toestel opnieuw moet worden opgestart door de batterij even los te halen. De telefoon aannemen tijdens het navigeren gaat over het algemeen probleemloos. Zodra het gesprek is afgelopen, verschijnt bij Route 66 en Tomtom Mobile automatisch het wegenkaartje in beeld. Wel handsfree bellen natuurlijk!

Onderweg merk je weinig verschil tussen de routeaanduidingen van de verschillende systemen. De herenstem van Tomtom Mobile (roepnaam `Bram', maar ook `Eva' kan worden ingeschakeld) waarschuwt 3 kilometer van tevoren dat er een afslag nadert, de Garmin Quest doet dat op 2,5 kilometer. Hoewel de kaarten enigszins verschillen zul je niet snel verdwalen. De herberekening nodig als er een verkeerde afslag wordt genomen kan wel verschillen. Het ene navigatiepakket stuurt je terug naar de plek waar je van de juiste route bent afgeweken, het andere berekent een nieuwe route naar het eindpunt. In de meeste gevallen is het gezond verstand van de automobilist overigens sneller dan Tomtom, Route 66 of Garmin.

De verstaanbaarheid van de aanwijzingen laat wel te wensen over, zeker op hogere snelheid. Het meest ideaal is een systeem dat het volume van de autoradio automatisch dempt maar dat is alleen mogelijk met ingebouwde navigatie. Het ingebouwde speakertje van de telefoons is niet altijd duidelijk te horen. De Garmin Quest heeft de speaker in de lader gemonteerd maar ook die komt niet altijd boven het volume van de autoradio uit. De Garmin heeft wel het beste scherm, dat ook in de felle zon goed leesbaar is. De Imate SP3 heeft behoorlijk last van spiegelingen.

De gebruiker moet niet denken dat hij tijdens een zakenlunch de telefoon kan trekken om `even snel' een locatie op te zoeken. Dat valt tegen. Het opstarten van de software duurt bijvoorbeeld bij Tomtom Mobile al dertig seconden. Zelfs als de software al op de achtergrond draait, duurt het tien seconden voordat Tomtom in beeld verschijnt. En ook Route 66 is geen snelheidsmonster bij het opstarten.

Garmin heeft een sneltoets om het apparaat binnenshuis te gebruiken, zonder gps. Maar de beide telefoons zoeken eerst naar een gps-ontvanger. Als die al aanstaat, is er binnen meestal geen geschikt satellietsignaal voorhanden. Om deze foutmeldingen op te lossen, moet je het menu induiken. Tegen de tijd dat je de locatie hebt gevonden, is het café al leeggelopen. Eenmaal onderweg doet een navigerend mobieltje nauwelijks onder voor navigatiesystemen op een pda. Maar bij de strijd met een standalone oplossing legt de smartphone het af. Tussendoor bellen werkt probleemloos, maar de navigatie maakt de telefoon erg traag. Het batterijleven is bovendien kort. Het voordeel is dat je de telefoon overal bij de hand hebt, maar jammer genoeg zijn de kaarten niet geschikt voor voetgangers en fietsers.