`VS willen Nederlandse ISAF-missie niet beveiligen'

Nederland vraagt, ter beveiliging van een eventuele Nederlandse deelname aan een NAVO-missie in de Afghaanse provincie Uruzgan, dat de Amerikanen een aanzienlijk deel van hun huidige gevechtskracht ter plekke handhaven. De VS lijken daartoe echter niet bereid. Dat melden bronnen bij de NAVO in Brussel.

Een Nederlandse deelname aan de missie in Uruzgan lijkt daarmee minder waarschijnlijk geworden. De Nederlandse regering acht Amerikaanse bescherming noodzakelijk gezien het gevaarlijke karakter van de missie in Uruzgan. De opzet daarvan is dat ongeveer 1.100 Nederlandse militairen, samen met Groot-Brittannië en Canada in het kader van ISAF3 een Provincial Reconstruction Team (PRT) gaan bemannen. Nadat Nederland zich eerder in principe tot deelname bereid had verklaard, groeit in Den Haag het besef dat de risico's groot zijn. Voordat een Nederlandse missie naar Uruzgan door de regering aan de Tweede kamer ter goedkeuring kan worden voorgelegd, zijn nieuwe veiligheidsgaranties nodig, meent de regering.

Het Nederlandse verzoek aan de Amerikanen betreft zogeheten vuurbases, zoals `Cobra' en `Anaconda' in Uruzgan, strategisch gelegen stellingen van waaruit Al-Qaeda- en Taliban-strijders onder vuur kunnen worden genomen. Ook zag de Nederlandse regering het liefst dat de Amerikanen een met pantservoertuigen uitgeruste, snelle interventiemacht in de buurprovincie Zabul aanhouden.

De Amerikanen zijn intussen helemaal niet van plan om ISAF3 in Uruzgan ruggensteun te geven. Ze staan juist op het punt om duizenden manschappen uit Afghanistan naar huis te sturen. De Amerikaanse strijdkrachten waarvan Nederland graag wil dat zij de NAVO-eenheden in Uruzgan beschermen, zijn daar namelijk in het kader van Operatie Enduring Freedom (OEF) die in 2001 werd gestart met als belangrijkste oogmerk het opsporen, arresteren of desnoods doden van terroristen. De ISAF-missie heeft als enige doel de civiele wederopbouw van Afghanistan.

Secretaris-generaal van de NAVO Jaap de Hoop Scheffer ,,hecht er waarde aan'' dat Nederland dit voorjaar alsnog deelneemt aan de missie in Uruzgan. Mocht Nederland daarvan afzien, dan ,,ligt het voor de hand'' dat de wederopbouw van het land ,,vertraging'' oploopt. ,,Maar het besluitvormingsproces moet ik vanzelfsprekend overlaten aan het Nederlandse parlement'', aldus De Hoop Scheffer vrijdag tegenover journalisten in Brussel. Volgens bronnen bij de NAVO heeft Canada voor Uruzgan al troepen toegezegd. Ook in Groot-Brittannië leven echter aarzelingen over de missie.

De Nederlandse regering wil ook met eigen middelen de troepen in Uruzgan extra gaan beschermen. Op het vliegveld van Kandahar, in het zuiden van Afghanistan, zouden daartoe Nederlandse Apache-gevechtshelikopters en F-16's moeten worden gestationeerd.

Daarnaast kampt Nederland voor de missie in Uruzgan met een tekort aan Chinook-transportoestellen. Nederland heeft de Britten gevraagd of ze niet een eenheid helikopters ter beschikking konden stellen, maar zij hebben laten weten zelf een tekort te hebben.

Volgens NAVO-functionarissen is het voor Nederland niet goed denkbaar alsnog geheel af te zien van de missie in Uruzgan. Een uitweg biedt wellicht deelname met een kleiner Nederlands troepencontingent dan aanvankelijk voorzien. Volgens NAVO-bronnen wordt op dit moment onderhandeld met Australië over de legering van een troepencontingent.