Van Gelder maakt favorietenrol waar, brons Harmes

Met een gouden medaille zaterdag voor Yuri van Gelder op ringen en een bronzen medaille gisteren voor Suzanne Harmes op vloer zijn de wereldkampioenschappen turnen in Melbourne voor Nederland de meest succesvolle ooit geworden.

Met een vrijwel perfecte oefening scoorde Van Gelder 9.725 en bleef hij zijn grote rivaal Alexander Safosjkin uit Rusland dertienduizendste punt voor. Van Gelder maakte zijn favorietenrol waar; in juni was hij in het Hongaarse Debrecen al Europees kampioen geworden en de afgelopen twee jaar had hij elf keer een wereldbekerwedstrijd op ringen gewonnen. Een keer eerder werd een Nederlander wereldkampioen turnen. In 1903 was Henricus Thijssen in Antwerpen de beste op voltige. ,,Toen turnden ze volgens mij nog op gras'', zei Van Gelder tegen persbureau ANP nadat hij in Melbourne was gehuldigd.

De prestatie van Harmes (19) past in het rijtje recente Nederlandse turnsuccessen bij de vrouwen. Renske Endel en Verona van de Leur wonnen in 2001 en 2002 bijvoorbeeld al een zilveren medaille bij de wereldtitelstrijd. Harmes – eerder dit jaar tweede bij de EK – turnde in Australië niet haar beste oefening, maar de score van 9,212 was toch voldoende voor brons omdat de concurrentie meer fouten maakte dan de Nederlandse.

Van Gelder (22) was in Melbourne uiteraard de Nederlander die de meeste aandacht kreeg van de internationale pers. De net gekroonde wereldkampioen op ringen moest de turnmedia te woord staan in het Engels, Duits, Nederlands en zelfs Brabants. Dat laatste ging de Waalwijker nog het minst goed af. In alle talen was de conclusie echter dezelfde: wat een werelddag. Op de vraag hoe een Nederlander wereldkampioen op ringen wordt, was het antwoord: ,,Veel spinazie eten.''

Van Gelder en zijn coach Remi Lens hadden tijdens de wedstrijd vooral aan het slot enorm onder spanning gestaan. De grootste concurrent van de Nederlander, de Rus Safosjkin, moest als laatste turnen; hij deed dat uitstekend. ,,De spanning was abnormaal hoog. Maar gelukkig bleef hij onder me. Hier ben ik immers voor gekomen'', zei Van Gelder terwijl hij zijn gouden plak koesterde.

Van Gelder is nu Europees- en wereldkampioen en kan nog slechts één niveau hoger: olympisch kampioen worden. ,,Dat is het volgende doel, maar eerst genieten van dit moment. Het EK was het begin, dit is weer een stap hoger. Deze titel was moeilijker om te behalen.''

Of de wereldkampioen mag deelnemen aan de Olympische Spelen van 2008 is vooralsnog de vraag. De Spelen van vorig jaar in Athene miste hij ook al door de kwalificatieregels van de internationale turnbond. Olympische kwalificatie moet namelijk geschieden via de landenwedstrijd bij de WK, wat betekent dat Nederland een sterke meerkampploeg moet hebben. Het komt vreemd over, maar alleen via zijn landgenoten kan Van Gelder over drie jaar in Peking voor zijn ultieme doel gaan. Of niet? ,,Er is ook een mogelijkeid via een wildcard'', kent hij de uitzonderingsregel. En om die te kunnen krijgen, moet hij optimaal presteren. Een wereldtitel kan dan in ieder geval geen kwaad.

Ook turnbond KNGU kijkt terug op een zeer geslaagd WK. Topsportcoördinator Willem Veldman: ,,Dit is fantastisch voor de turnsport in Nederland. Goud en brons. Het wordt bijna gewoon.''

Met die opmerking raakte hij deels de kern van de zaak. Bij de EK in Debrecen presteerden de Nederlanders al zeer goed met goud (Van Gelder), zilver (Harmes) en brons (Jeffrey Wammes). Volop medailles in een sport waarin Nederland tot voor kort niet meetelde.

En nu dus een succesvol WK. Maar als de turnbond één ding heeft geleerd van Gent 2001 (het WK waarop Endel zilver won en de vrouwenploeg op mondiaal niveau doorbrak) is het wel dat blindstaren op eremetaal gevaarlijk is. In Anaheim (WK 2003) stortte het vrouwenbolwerk dramatisch in, hetgeen zich uitte in een roemloos olympisch toernooi. Harmes en Laura van Leeuwen, de enige Nederlandse deelneemsters, turnden vorig jaar in Athene in de marge van de mondiale turnsport.

Veldman legde gisteren dan ook uit dat de KNGU eigenlijk door de medailles heen moet kijken. Die plakken zijn prima, maar wat brengt de toekomst? Veldman: ,,In dat opzicht was ik eigenlijk meer ingenomen met de meerkamp van Epke Zonderland dan met de titel van Yuri. Dat is een fantastisch individueel succes, maar het feit dat Zonderland de nummer elf van de wereld werd over zes toestellen, is uiterst belangrijk. Met Jeffrey (15de op de meerkamp, vijfde op vloer en achtste op sprong, red.) en Epke hebben we de top van een goed team. Maar we moeten ons zeker ook concentreren op wat daarachter komt. We hebben meer goede meerkampers nodig.''