Taalcadeaus

Stel: u wilt iemand voor Sinterklaas een goed, leuk of interessant taalboek cadeau doen, welke titels komen dan in aanmerking? Ik ga er zo een paar opsommen, maar eerst moet me iets van het hart, want het is opmerkelijk dat je wat dit betreft weinig hebt aan de diverse boekenbijvoegsels. Ik weet het, lang niet alle boeken kunnen worden besproken, maar taalboeken komen er de laatste jaren wel érg bekaaid af – en niet alleen de fluttige maar ook de goede. De onderstaande boeken zouden een grondige bespreking verdienen, maar ik kan ze hier slechts signaleren. Daar doe ik de auteurs dus eigenlijk mee tekort, maar iets lijkt me beter dan niets.

Goed, dit gezegd hebbende, eerst aandacht voor Nicoline van der Sijs, wat mij betreft de beste taalauteur in het Nederlandse taalgebied. De productie van Van der Sijs is bijna niet bij te benen – niet alleen schrijft zij het ene boek na het andere, ze voert ook nog de redactie over diverse series en bundels. Erg de moeite waard is haar recentelijk verschenen boekje De geschiedenis van het Nederlands in een notendop (€9,95). Dit is niet de zoveelste samenvatting van de bestaande literatuur, maar een knap, fris boek, waarin de geschiedenis van het Nederlands in 176 bladzijden uit de doeken wordt gedaan.

Zeer aan te bevelen is ook Wereldnederlands (€24,99), een boek over `Oude en jonge variëteiten van het Nederlands', dat verscheen onder redactie van Van der Sijs. In zes hoofdstukken lezen we hierin over de eigenschappen en de invloed van diverse zogenoemde etnische variëteiten van het Nederlands, waaronder het Curaçaos-Nederlands, het Indisch-Nederlands, het `Jodenhoeks', het Surinaams-Nederlands, en het Turks- en Marokkaans-Nederlands.

Wie meer wil weten over de invloed van de bijbel op het Nederlands, heeft een leuk boek in handen met Leeg en ijdel (€20,00), met daarin tien bijdragen van diverse deskundigen. Hierin staat bijvoorbeeld een kritisch hoofdstuk over het Nederlands van de Nieuwe Bijbelvertaling.

Die nieuwe vertaling heeft ook geleid tot een herziening van het Bijbels Lexicon, nu Nieuw Bijbels Lexicon geheten, hét boek als je wilt weten welke woorden en uitdrukkingen in het hedendaags Nederlands teruggaan op het Boek der Boeken. Dit lexicon, dat is samengesteld door Karina van Dalen-Oskam en Marijke Mooijaart, telt ruim vierhonderd pagina's en kost €49,50. Het bevat honderden woorden en uitdrukkingen met een bijbelse achtergrond.

Voor het zwaardere etymologische werk kan ik u twee nieuwe boeken aanbevelen: het Etymologisch woordenboek van het Nederlands (EWN) onder leiding van Marlies Philippa, en het Oost-Vlaams en Zeeuws-Vlaams etymologisch woordenboek van Frans Debrabandere. Het EWN is een vierdelig werk; deel twee (van fa tot kazuifel) is net verschenen, kost €55,00 en telt 660 bladzijden. Het boek van Debrabandere, de degelijkste Vlaamse etymoloog van dit moment, telt 456 blz. en kost €37,50. Al eerder schreef hij het West-Vlaams etymologisch woordenboek, dat eveneens zeer de moeite waard is.

Wie vooral is geïnteresseerd in taalbeheersing kan ik het Werkwoordenboek van Anne-Margré C. Kokée aanraden, een kindervuistdikke Prisma-Pocket waarin je alles kunt vinden over werkwoorden. Het is tweetalig (Nederlands en Engels) en kost €29,50. Wie niks te maken wil hebben met het nieuwe Groene Boekje, heeft een interessante concurrent aan de Spellinggids (€14,90) van Het Spectrum (met gratis spellingchecker). En wie in 64 bladzijden de kern van de nieuwste spellingswijzigingen wil doorgronden, heeft veel aan de Snelspelgids (€ 6,95) van Onze Taal, samengesteld door Wouter van Wingerden en Pepijn Hendriks. Binnen een paar uur bent u met dit boekje weer helemaal bij.

Het geeft geen pas om reclame te maken voor eigen werk, dus hier laat ik het bij.

Reacties naar sanders@nrc.nl

Rectificatie / Gerectificeerd

Het Nieuw Bijbels Lexicon van Karina van Dalen-Oskam en Marijke Mooijaart kost niet 49,50 euro, zoals vermeld in de rubriek Woordhoek (28 november, pagina 20), maar 19,95.