Storm, sneeuw, stroom

Nederland is de afgelopen dagen weer eens met de neus op de feiten gedrukt. Het land is kwetsbaar voor natuurgeweld. Het is echter te gemakkelijk om het bij die constatering te laten. Natuurlijk kan niemand iets doen aan de onfortuinlijke combinatie van sneeuw, storm, kou en regen op een drukke vrijdag. Allerlei vormen van overmacht zijn het gevolg geweest, de meeste goed aangepakt door effectieve crisisbeheersing. Maar overmacht is geen excuus in de situaties waarin het echt fout ging. In die zin is de stroomuitval in de gemeente Haaksbergen een harde les. Het duurde te lang, de stroomleverancier heeft inschattingsfouten gemaakt en de vraag luidt ook: wat betekent dit geval voor een gegarandeerde stroomvoorziening in het algemeen?

De getroffen inwoners van de Twentse gemeente ontvangen nu vijfendertig euro reglementair per `stroomonderbreking', maar dat doet geen recht aan de geleden schade en kan het beste als een fooi worden afgedaan. Essent, de betrokken stroomproducent, kan beter uitleggen hoe het komt dat het zo lang duurde voordat noodaggregaten waren aangesloten, en waarom de eerdere belofte niet kon worden waargemaakt dat iedereen op zaterdagavond weer stroom zou hebben. Sommige bewoners zaten meer dan twee etmalen zonder stroom; een onacceptabel lange periode. De Zeeuwse stroomleverancier Delta had het beter voor elkaar. Stroomuitval in het (grotere) Hulst was daar zaterdag binnen 24 uur verholpen – zoals het hoort.

Lokale overheden dienen zich af te vragen wat er zou zijn gebeurd als niet de betrekkelijk kleine gemeente Haaksbergen was getroffen, maar een stad als Utrecht of Rotterdam. Ongetwijfeld zijn er scenario's voor grootschalige stroomuitval. Maar werken ze? Zijn de noodvoorzieningen – ook na de privatisering van stroombedrijven – van dien aard dat de kwetsbaarheid van onze samenleving niet te langdurig wordt beproefd? Het feit dat vrijdagavond tot overmaat van ramp een deel van het mobiele telefoonnet door overbelasting uitviel, geeft te denken. In crisissituaties is bereikbaarheid van de autoriteiten een voorwaarde, maar die moeten dan wel verzekerd zijn van een netwerk dat onder alle omstandigheden functioneert.

De website van de gemeente Haaksbergen meldde dat vanmorgen om negen uur het gemeentelijke crisisteam voor de laatste keer bijeen was geweest. De crisis was voorbij en ,,de inwoners en de gemeente willen zo snel mogelijk weer overgaan tot de orde van de dag''. Bij die dagorde hoort op z'n minst het evalueren van de gemaakte fouten en het trekken van lessen. Voor Essent is de crisis niet voorbij. Het bedrijf kan zich in dezen verheugen op belangstelling die verder gaat dan Haaksbergen of Twente.