Staatsschuld Antillen saneren

Premier Balkenende beloofde zaterdag een oplossing voor de Antilliaanse staatsschuld van 2,4 miljard euro. Vijf vragen over de sanering.

De belofte om de schuld te saneren werd gedaan tijdens de rondetafelconferentie over de nieuwe staatkundige verhoudingen binnen het koninkrijk.

Wat zijn de gevolgen voor Nederland?

Nederland gaat de Antilliaanse staatsschuld, die grotendeels uitstaat bij Antilliaanse investeerders en instanties, saneren. Volgens minister Alexander Pechtold (Koninkrijksrelaties, D66) ,,zal Nederland ruimte maken zodat de schuld niet meer op de Antilliaanse begroting drukt. We hebben van tevoren met Zalm (minister van Financiën, VVD) gesproken en hij zag ook een oplossing. Dat betekent niet dat Nederland de schuld overneemt. Herstructurering en herfinanciering behoren wel tot de mogelijkheden.

Waarom wil Nederland de Antilliaanse schuld oplossen?

De staatsschuld is een molensteen om de nek van de Antilliaanse regering. Aflossing van de rente drukt zwaar op de Antilliaanse begroting. Bovendien schrikt de torenhoge schuld investeerders af. Zonder oplossing van de schuld hebben de eilanden, als nieuwe entiteiten, geen gezonde startpositie. Daarnaast is de verdeling van de schuld een heikel punt.

Goed financieel beheer op de Antillen is volgens Balkenende ook in het belang van de Nederlandse bevolking. Zolang de eilanden met een slechte economie kampen blijven zaken als rechtshandhaving en deugdelijk bestuur problematisch. Die problemen worden uiteindelijk naar Nederland geëxporteerd, bijvoorbeeld door drugshandel en kansarme Curaçaose jongeren in de Nederlandse steden.

Wat zijn de consequenties voor de Antillen?

In ruil voor de Nederlandse toezegging hebben de eilanden financiële controle geaccepteerd. Dat betekent een deugdelijk begrotingsbeleid, het op orde brengen van het financieel beheer, een effectief financieel toezichtskader en het nakomen van internationale verplichtingen. De Antillen mogen nog wel lenen, maar moeten de leningen zijn gedekt zodat er geen nieuwe schuldopbouw ontstaat.

Is het nu allemaal geregeld?

Nee. Een al ingestelde commissie schuldproblematiek gaat de Antilliaanse schuldpositie inventariseren en komt met voorstellen voor een mix van oplossingen voor de schuld door Nederland enerzijds, en controlemaatregelen voor beheersbaarheid van de mogelijke toekomstige schuld van de eilanden anderzijds. Binnen vier maanden moeten hier afspraken over gemaakt worden.

Of dat tot resultaten leidt moet nog worden bezien. Dat Nederland de Antillen, zonder addertjes onder het gras, van de enorme schuldenlast afhelpt, lijkt haast te mooi om waar te zijn. Ook moet nog blijken in hoeverre Antilliaanse politici daadwerkelijk financiële controle toelaten. Het wantrouwen tussen de koninkrijkspartners is de afgelopen decennia toegenomen, de kans dat samenwerking nu opeens van een leien dakje gaat lijkt nihil. Maar er is geen alternatief, voor geen van beide partijen.

Blijven de afspraken wel overeind na de Antilliaanse verkiezingen in januari?

Dat is de vraag: een verschuiving in de politieke arena kan tot grote veranderingen op de Antillen leiden. Zowel coalitie als oppositie in de verschillende eilandelijke delegaties waren vertegenwoordigd op de RTC. Volgens minister Pechtold en de Antilliaanse premier, Etienne Ys, betekent dit voldoende draagvlak om de afspraken ook na de verkiezingen gestand te doen.