Grenzen aan anonimiteit

Anonimiteit is een belangrijk element van internet als vrijplaats. Onder een schuilnaam of een aangenomen identiteit durven internetters meer dan als hun naam bekend zou zijn. Ze kunnen via een chatsite vrijblijvend van gedachten wisselen over technische, maatschappelijke of persoonlijke problemen. Anonieme internetters voelen zich vrijer omdat ze niet bang hoeven te zijn dat hun activiteiten onder kennissen en vrienden bekend raken of dat degene met wie ze contact hebben de volgende dag bellen of aan de deur staan.

Toch is een vrijplaats niet bedoeld om andermans vrijheid nodeloos te belemmeren. En dat deed misschien de persoon die op een website genaamd Stop the fraud anoniem een internetverkoper van postzegels van bedrog beschuldigde. Nadat deze beschuldiging was gepubliceerd, zou de klandizie voor de postzegelhandelaar op de veilingsite Ebay achteruit zijn gegaan. De Hoge Raad heeft vorige week een beroep tot vernietiging van een vonnis van het gerechtshof van Amsterdam in deze zaak verworpen. En dat betekent dat Lycos, de gastheer van de site genaamd Stop the fraud, de naam en adres van de aanklager bekend moet maken aan de postzegelhandelaar. Deze beperking van de anonimiteit op internet is welkom. Partijen moeten in staat kunnen zijn om zich te kunnen verweren tegen fraude of laster van anderen. Dat kan alleen als ze de naam en het adres van de beschuldigende persoon kunnen leren kennen. Dan kan alsnog worden beoordeeld of de beschuldiging terecht was.

Internet is een neutrale ruimte. Er staat van alles door elkaar en het is moeilijk om de betrouwbaarheid te beoordelen. Anders dan bij geredigeerde media is er op veel internetsites geen selectie van feiten en beoordelingsmechanisme voor bronnen. Sommige internetters gebruiken de anonimiteit als dekmantel om iemand zware schade te berokkenen of zelfs te stalken. Dat kan niet de bedoeling zijn.

Kritiek en beoordelingen van verkopers en dienstverleners op internet hebben nut. Op veilingsites, zoals Ebay, zijn er mogelijkheden om commentaar te leveren op internethandelaars. Het totaal aantal klachten en loftuitingen naast de naam van de handelaar geven dan een globaal beeld voor wie met hem in zee wil. De handelaar weet wie de beoordelaar is en om wat voor transactie het ging. Internetters die zomaar beschuldigingen uiten, kunnen dat het beste met open vizier doen. Onder de dekmantel van anonimiteit wordt niet alleen gelasterd, maar er worden ook ernstige bedreigingen geuit. Mensen die zich daaraan schuldig maken, moeten er niet al te zeker van zijn dat ze dat straffeloos kunnen doen.