Ajax op weg naar historisch dieptepunt in eredivisie

Aan de lijdensweg van Ajax in de eredivisie lijkt maar geen einde te komen. Trainer Danny Blind haalde gisteren na de nederlaag tegen FC Utrecht – de vijfde in dertien duels – zelfs de `Wet van Murphy' erbij. Alles zit tegen, volgens Blind, die erkende dat de oorzaak van de doffe ellende in eerste instantie wordt veroorzaakt door slecht spel.

Na het Champions-Leagueduel met Sparta Praag had hij de hele week gehamerd op ,,het spel zonder de bal''. En hij zag er tot zijn verbijstering niets van terug. ,,Als er één speler aan de bal is, moeten tien anderen ook wat doen'', legde hij uit. ,,Daardoor creëer je afspeelmogelijkheden voor je ploeggenoten. Maar met name in de eerste helft speelden wij apathisch, initiatiefloos.''

Dringen de lessen van Blind niet meer door tot de spelersgroep? Dan zou er langzaam `een gebrek aan chemie' ontstaan. Daarvan is volgens de trainer geen sprake. Blind wijst op de schamele positie op de ranglijst en de druk die daarbij ontstaat als oorzaken voor de onzekerheid en gebrek aan zelfvertrouwen. Zijn woorden `durf te voetballen' waren in de beladen botsing in De Galgenwaard, waar menige harde charge op het veld werd uitgevoerd, aan dovemansoren gericht. ,,En dat moeten we ons zelf verwijten.''

De negende plaats in de eredivisie is bijna een historisch dieptepunt. In het seizoen 1964-1965 eindigde Ajax als vierde van onderen, maar de komst van ene `de Kruyff' en trainer Rinus Michels zou een jaar later voor een grote opleving zorgen. Wie de `verlosser' van het huidige Ajax moet worden is onduidelijk. In deze spelersgroep loopt hij niet rond. Elk jong talent dat uit de eigen opleiding wordt doorgeschoven, zakt weg in een diep moeras.

Het middenveld van Ajax kraakte gisteren in al zijn voegen. Daar waar Jean Paul de Jong, Rick Kruys en Dwight Tiendalli voor Utrecht felle duels leverden, hadden Nigel de Jong, Wesley Sneijder en controleur Tomás Galásek weinig in te brengen. De opbouw was chaotisch. Maar hoe kan een middenveld goed functioneren als drie aanvallers bijna elke bal bij de tegenstander inleveren? Edgar Manucharyan, die met een mogelijke spierscheuring uitviel, kon net net als zijn vervanger Mauro Rosales en Markus Rosenberg en Ryan Babel niets afdwingen.

FC Utrecht wist toch ook niet de juiste openingen te vinden. Pas na rust ging het team van trainer Foeke Booy, dat evenmin overliep van kwaliteit maar wel geheel volgens de traditie van de club veel strijd leverde, Ajax wat meer onder druk zetten. Uiteindelijk resulteerde dat in een treffer van Tiendalli uit een corner van Gert Kruys.

In de slotfase stroopte Ajax eindelijk de mouwen op. De aanwezigheid van Yannis Anastasiou zorgde voor wat meer kansen voor het doel van Franck Grandel die met verve Joost Terol verving. Deze keeper moest naar de kant, nadat Nigel de Jong hem had verwond.

In de 95ste minuut werd duidelijk wat Blind bedoelde met de Wet van Murphy. Een treffer van Anastasiou werd om twijfelachtige redenen afgekeurd. Lucky Ajax bestaat niet meer. Nigel de Jong zou volgens de Belgische arbiter Verbist een overtreding hebben begaan op Tiendalli bij de vrije trap van Sneijder waaruit Anastasiou toesloeg. De televisiebeelden wezen uit dat De Jong eerst wat duwde en Tiendalli hem daarna aan zijn shirt vastpakte. Verbist stuurde Ajax met lege handen naar huis.

Ook in een ander opzicht speelde de Belg een opmerkelijke rol. Het Utrechtse publiek had het gisteren met duizenden tegelijk in spreekkoren op Wesley Sneijder, een voetballer uit de Domstad, gemunt en er klonken racistische uitingen over joden. Er werd gezongen `Wesley Sneijder, je moeder is een hoer', `Wesley is een hoerenjood', `hamas, hamas, alle joden aan het gas' en er waren sisgeluiden te beluisteren.

Verbist had met de zwarte lijst van de KNVB in de hand het duel kunnen stilleggen, maar deed of hij het niet hoorde. De voetbalbond heeft precies omschreven wat wel en niet toelaatbaar is. Daarvan zijn ook de Belgische arbiters van het `uitwisselingsproces' op de hoogte.

De speaker van FC Utrecht deed pas een kwartier na rust een beroep op de supporters om ,,positief achter de club te blijven staan''. Volgens voorzitter Jan Willem van Dop doet FC Utrecht er ,,gigantisch veel'' aan om excessen te voorkomen. ,,Een half jaar lang is het goed gegaan'', aldus Van Dop die in een speciale KNVB-werkgroep zit.

,,We hebben met de supportersvereniging veel overleg over spreekkoren gehad. Ook via een bepaalde sociale controle wordt geprobeerd dit uit te bannen. Een aantal teksten is onacceptabel. Vandaag was het op het randje. Als de aanklager hier een zaak inziet, horen we het wel. Maar we moeten het niet weer gaan oprakelen.'' Van Dop legde ook uit waarom de speaker zo laat ingreep. ,,Het moment dat je wat roept als club is heel belangrijk. Tijdens de wedstrijden kun je er door het spanningsveld vaak weinig meer aan doen.''

Van Dop kreeg steun van de ook aanwezige bondscoach Marco van Basten. De voormalige spits: ,,Dit hoort toch een beetje bij het voetbal. Het publiek mag een speler uit zijn concentratie halen. Het moet wel binnen de perken blijven natuurlijk. Maar als de speaker of de scheidsrechter hier hadden ingegrepen, waren de spreekkoren nog luider geworden.''

De massale beledigingen ontgingen dit keer ook Blind niet. ,,Ik heb me er eerlijk gezegd wel aan geërgerd. Ik ben naar de vierde official gelopen, maar hij zei: `blijf rustig, het gaat wel weer over'.''

FC Utrecht

1

Ajax

0

Ruststand 0-0. 59. Tiendali 1-0. Schds: Verbist (Bel). Tsch: 22.137. Gele kaart: Keller en De Jong (FC Utrecht), Sneijder en Grygera (Ajax).