Stamcellen uit haarzakjes assisteren bij wondgenezing

Stamcellen uit de haarzakjes houden niet alleen de haargroei in stand, maar springen ook bij om na een verwonding de opperhuid te repareren. Dat hebben onderzoekers van de University of Pennsylvania vastgesteld. Deze ontdekking biedt nieuwe perspectieven voor de behandeling van allerlei huidziekten. Daarvoor moet wel duidelijk worden welke factoren de haarstamcellen ertoe aanzetten om huiddefecten te herstellen (Nature Medicine, 20 nov.).

De buitenste laag van de huid, de opperhuid, staat continu bloot aan slijtage. Daarom wordt zij voortdurend vernieuwd vanuit een laagje stamcellen aan de onderkant ervan. Dat zijn echter niet de enige stamcellen in dat deel van de huid. Er zitten er ook in de haarzakjes die haren in de lederhuid verankeren. Deze stamcellen houden de haargroei in stand, voor zolang als dat duurt.

Tot nu toe was onduidelijk of en in hoeverre deze stamcellen ook een rol spelen bij het vernieuwen en repareren van de opperhuid. Dat zou kunnen, omdat bekend is dat deze stamcellen ook aan de basis van diverse andere typen huidcellen staan, zoals bijvoorbeeld talgkliercellen. Bovendien liggen ze strategisch: in een deel van het haarzakje dat zich vlak onder de opperhuid bevindt.

Om uit te zoeken welke rol de cellen speelden bij de wondgenezing, maakten de onderzoekers bij muizen oppervlakkige wonden en keken hoe de haarstamcellen zich gedroegen. Wat bleek: na een dag of vijf verlieten de dochtercellen van deze stamcellen de haarzakjes. Van alle kanten groeiden ze over het wondoppervlak, in een patroon dat aan de spaken van een fietswiel doet denken. Geleideljk gingen de cellen steeds meer op gewone opperhuidcellen lijken.

Na enkele maanden veranderde de zaak: de van de haarstamcellen afkomstige opperhuidcellen namen gestaag in aantal af. Blijkbaar nemen de stamcellen uit de onderste laag van de opperhuid dan het bewind weer over.

Dat wijst erop dat de haarstamcellen snel kunnen reageren op beschadigingen van de opperhuid door kortlevende cellen te produceren. Deze resultaten tonen aan dat het mogelijk moet zijn om haarstamcellen in te zetten voor de behandeling van allerlei huidkwalen en de moeilijk helende wonden waarmee vooral ouderen te kampen hebben.

De Amerikanen ontdekten overigens ook dat de haarstamcellen géén rol spelen bij het onderhoud aan de intacte huid. Bij muizen doodden de onderzoekers de haarstamcellen met een zalfje. Zoals verwacht trad op de behandelde plaatsen haaruitval op. De opperhuid bleef echter gaaf.