Rentmeister kietelt zintuigen

De beelden van de Duitse kunstenaar Thomas Rentmeister (1964) zijn bestemd voor alle zintuigen. In de tentoonstellingszalen van Museum Boijmans hangen geuren van zeeppoeder, babycreme en chocoladepasta. Uit een soort hutten van hout en van gelakt staal klinken gedempte geluiden. De hoogglanzende, gewelfde polyestersculpturen verleiden tot aanraken. Bij een eerdere tentoonstelling moest een bezoeker verzocht worden het museum te verlaten omdat hij probeerde een gladde, donkergroene sculptuur te kammen met een kam.

Rentmeister mag een voorliefde hebben voor oneigenlijke materialen als suiker en papieren zakdoekjes, dit neemt niet weg dat hij een echte beeldhouwer is, met een geoefend oog voor volume, massa en ruimtelijkheid. Zijn koelkastsculpturen, bestaande uit koelkasten (in aantal variërend van tien tot honderd), zijn het resultaat van een grote precisie. Elke uitstekende richel en elk miniem verschil in grootte is door Rentmeister overwogen, zodat één sculpturaal geheel is ontstaan. Hij behandelt zijn koelkasten zoals een ander klei, zegt hij in een interview.

Een belangrijke verbindende factor bij deze sculpturen is de dikke babybillenzalf waarmee Rentmeister, met behulp van een spatel, de naden van de koelkasten heeft dichtgesmeerd. Het heeft een fraai esthetisch effect. De nuances van wit, geelwit en grijswit, en de gevarieerde textuur van formica met zalf, roepen de schilderijen van Rober Ryman in herinnering. Ook het werk van Joseph Beuys, met honing, olijfolie of margarine. De combinatie van babyzalf en koelkasten gaan over huiselijkheid en verzorging, het zich wapenen tegen een vijandige buitenwereld.

De polyester sculpturen zijn het resultaat van hetzelfde perfectionisme dat tot uitdrukking komt in de koelkastsculpturen. Het polyester oppervlak is eindeloos geschuurd tot een uiterste gladheid is bereikt. De sculpturen weerspiegelen hun omgeving en de beschouwer, en lijken daarmee immaterieel.

Met de polyestersculpturen blaast Rentmeister de monochrome schilderkunst letterlijk als een luchtballon op tot driedimensionale, quasi-gewichtsloze objecten. Maar het is ook een opblazen in meer agressieve zin. Zijn chocopasta-werken, die met hun weeë geur glibberig over grond en muren kruipen, bespotten de sacrale verhevenheid van de monochrome schilderkunst.

De chocopasta heeft ook een meer freudiaanse betekenis, zoals blijkt uit een recent werk (niet op de tentoonstelling aanwezig) met chocopasta in een wc pot: Duchamp, Pop Art, alles inéén

De twintigste-eeuwse kunstgeschiedenis is voor Rentmeister een zelfbedieningswinkel waaruit hij haalt wat hij wil. Toch is zijn werk allerminst cynisch. De dogma's van het modernisme vervangt hij door onstabiele, surreële vormen. In Boijmans maakte hij een werk waarvan de materiaalbeschrijving leest als een gedicht: ,,wit ondergoed, kristalsuiker, suikerklontjes, bloem, watten, stukjes piepschuim, pieschuimkorrels, Megaperls, Tic Tacs, papieren zakdoekjes, wc papier''. Een witte wereld van troost en verzorging onder een glanzende koepel van perspex. In het werk van Rentmeister gaat het niet om het sublieme maar om het hier en nu, om de kwetsbaarheid en de onderhuidse angsten van het dagelijks bestaan. Geen eeuwige waarheden, maar intimiteit, humor en poëtische zinnelijkheid.

Tentoonstelling: Thomas Rentmeister: Minimal Pop. T/m 15 jan. in Museum Boijmans van Beuningen, Museumpark 18/20, Rotterdam. Di-zo 11-17 uur.