Ontsteking zonder Nazi

Het einde van een brok ellende dat reumatologen al tientallen jaren achtervolgt, is in zicht. Het brok heet Hans Reiter (1881 - 1969), naamgever van een soort gewrichtsontsteking, en Nazi-arts. In het oktobernummer van Journal of the American Academy of Dermatology laten de Amerikaanse medici Dave Lu en Kenneth Katz zien dat zijn naam eindelijk in ongenade raakt.

Hans Reiter, in de Eerste Wereldoorlog een Duitse legerarts, beschreef in 1916 een luitenant met ontstoken gewrichten, ogen en urineleider, en noemde die symptomencombinatie naar zichzelf. Sindsdien heet zo'n driedubbele ontsteking als gevolg van een bacterie-infectie elders in het lichaam `het syndroom van Reiter'.

Maar de legerarts maakte carrière. Hij steunde Hitlers regime openlijk, was medeauteur van het boek `Deutsches Gold' over `rassenhygiëne' en werkte als voorzitter van de rijksgezondheidsdienst mee aan de opzet van een studie waarbij gevangenen in het concentratiekamp Buchenwald met tyfus werden besmet. Vandaar dus dat redacteuren van verschillende reumatologie-tijdschriften twee jaar geleden afspraken: Reiter komt de pagina's niet meer in.

Lu en Katz laten nu zien dat hij al sinds eind jaren negentig minder populair wordt. Tussen 1998 en 2003 wordt het syndroom nog wel genoemd, maar steeds vaker met de historische details erbij. Overigens komt Reiter nog altijd probleemloos in vakdocumenten terecht, ook in Nederland. Er is wel een alternatief: `reactieve artritis'. Maar sommige specialisten vinden die benaming niet specifiek genoeg.

Overigens hebben Lu en Katz al een volgende aandoening in het vizier: de zeer zeldzame Ziekte van Hallervorden Spatz. Julius Hallervorden werkte actief mee aan het Nazi-euthanasieprogramma voor zwakbegaafden, vandaar.