Lijkt `Frozen' echt zo op `Ma Vie'?

Popster Madonna zou in de jaren zeventig in het Belgische Moeskroen zijn geweest en daar het nummer Ma Vie fout Le Camp hebben gehoord. Nu wordt ze van plagiaat beschuldigd.

Waar houdt citeren op en begint plagiaat? Die vraag komt naar boven na de uitspraak van de Belgische rechter over de zeven jaar oude hit van Madonna, Frozen. Het nummer mag niet meer op de Belgische radio en televisie worden gedraaid en de cd's waarop het voorkomt, mogen niet meer worden verkocht. De Belgische rechtbank oordeelde onlangs dat het nummer teveel lijkt op Ma Vie Fout Le Camp van Salvatore Acquaviva.

Maar lijken de nummers echt zoveel op elkaar? De gewraakte eerste vier maten van Frozen volgen inderdaad de melodie van Ma Vie Fout Le Camp, gezongen door Fabrice Prevost, tamelijk nauwkeurig, zij het dat de toonsoort is gewijzigd. Ook de sfeer is heel anders: dromerige zangeres over ijle elektronica versus een bronstige mannenstem over een up-tempo rock-begeleiding.

Het draait bij dit soort zaken nadrukkelijk om de compositie en niet om de manier waarop het lied is uitgevoerd. De overeenkomst tussen beide nummers zou heel goed op toeval kunnen berusten – hetgeen eerlijk gezegd de meest logische verklaring lijkt. Maar de rechtbank in Bergen hecht geloof aan Acquaviva's bewering dat Madonna het nummer heeft kunnen horen toen ze eind jaren zeventig in zijn woonplaats Moeskroen verbleef.

De Belgische producer Jean Vanloo, de man achter de gigantische discohit Born To Be Alive van Patrick Hernandez, haalde Madonna destijds naar Europa. Madonna danste mee tijdens optredens van Hernandez. Volgens Acquaviva logeerde ze destijds, met Hernandez, in een door Vanloo gehuurde villa aan de Moeskroensesteenweg in Aalbeke, vlakbij Moeskroen. Ook zou ze zijn gesignaleerd in hotel Erberg te Moeskroen.

Acquaviva werkte in die tijd ook met Vanloo: hij had zitting in de groep Chocolate Boys, die met het door Vanloo geproduceerde Brasilia Carnav al een grote hit had. Volgens hem heeft Vanloo Ma Vie Fout Le Camp indertijd aan Madonna laten horen.

Het Madonna-kamp bestrijdt echter dat ze ooit in Moeskroen is geweest. Ze werkte wel met Vanloo, maar verbleef in die tijd in Frankrijk. Ook de zoon van de inmiddels overleden Vanloo denkt dat Acquaviva haar verwart met een andere danseres. Het nummer bleef vervolgens ruim dertien jaar op de plank liggen, tot Fabrice Prévost het opnam en er een magere 500 exemplaren van sleet.

Sampelen en citeren zijn tegenwoordig schering en inslag in de popmuziek. En mits daarbij de juiste credits worden gegeven, is er niet veel aan de hand. Je gebruikt een sample en een nagespeeld fragment, vraagt toestemming, betaalt, en voor je het weet staan er tien of vijftien auteurs achter je nummer.

Intussen staat Confessions On A Dance Floor, de pasverschenen cd van Madonna, vol met verwijzingen naar andere nummers, van haarzelf en van anderen. De baslijnen van Music Sounds Better With You (Stardust) en Can You Feel It (The Jacksons) zijn op haar album duidelijk herkenbaar, zonder dat daarover op de hoes wordt gerept. Stardust en The Jacksons hebben zich nog niet bij de rechter gemeld. Maar die zou, als het erop aankomt, in het geval van zulke baspartijen wel eens kunnen oordelen dat er geen sprake is van plagiaat.