In dubio: gestructureerd of eenmalig schenken?

Wie geld vrijmaakt voor een goed doel, wil iets positiefs veranderen in de wereld. Het is dan jammer als er geld weglekt. Bijvoorbeeld omdat de belastinginspecteur een deel van de gift opeist. Anderzijds kan men de fiscus ook aan de schenking laten meebetalen.

De overheid beloont gulle giften van haar burgers door de giftenaftrek. Vervolgens straft ze het goede doel af door schenkingsrecht te heffen. Het einde van die onwerkelijke situatie is bespoedigd door Johan Cruijff die de hebzucht van de fiscus in de media aan de kaak stelde. Maar het schenkingsrecht van 8 procent verdwijnt pas op 1 januari 2006. Wie in december 2005 een schenking doet, speelt niet alleen het goede doel maar ook de belastinginspecteur geld in handen. Enkele instellingen zoals het Rode Kruis en veel musea hebben overigens nu al een vrijstelling van het schenkingsrecht. Voor de andere goede doelen is het voordeliger als u tot na de jaarwisseling wacht met uw schenking.

Toch kan er een reden zijn nog snel voordat de oliebollen op tafel komen het giroboekje te pakken. Dat is het geval als men schenkt aan bijvoorbeeld een sport- of muziekvereniging die zich zowel inzet voor het algemene nut als voor het plezier van haar leden. Als het algemene nut overheerst, zijn die schenkingen aftrekbaar. Op 1 januari 2006 verandert dat. Dan moet het algemene nut 90 procent van de activiteiten uitmaken.

Vanaf 2006 zijn giften aan de doorsnee muziekvereniging of sportclub alleen aftrekbaar voor degenen die jaar op jaar een vast bedrag schenken. Zo'n overdachte periodieke gift heeft een extra voordeel boven spontane giften. Men vermijdt de drempels voor de gewone giftenaftrek. Aftrekbaarheid is er voor normale giften alleen als het totaal van de schenkingen grofweg ligt tussen 1 en 10 procent van het inkomen.

Zo'n opzet ontneemt u evenwel veel speelruimte. Bij het aangaan van de verplichting staat het doel definitief vast; bovendien moet men op zijn minst iets meer dan vier jaar lang een vast bedrag schenken. Dat alles moet in een notariële akte vastliggen. Al enige jaren bestaat een tamelijk onbekend initiatief dat deze nadelen inperkt. Men kan de periodieke gift doen aan de Stichting De Rentmeester. Die kwalificeert zich als goed doel maar doet zelf niet anders dan geschonken geld beheren en op aanwijzing van de schenkers onder goede doelen verdelen. Hoewel men zich nog steeds voor lange tijd verplicht tot schenking van vaste bedragen, heeft men meer mogelijkheden wat de bestemming aangaat. Dat kan het ene jaar een actie van giro 555 zijn, het andere jaar de kerk samen met een museum. Ook kan men op de rekening van de stichting geld `sparen' als er eens een jaar zonder grote ramp is.

Wie met De Rentmeester in zee gaat, moet ook veel vertrouwen schenken. De opzet kent geen speciale waarborgen voor het opgehaalde kapitaal. De website van de stichting (www.derentmeester.com) vermeldt alleen een postbusnummer. Voor beheer en verwerking van de periodieke giften houdt de stichting 7,5 procent op de uitkeringen in.

Voordelen periodiek schenken

De schenker heeft maximaal fiscaal voordeel omdat de drempels voor de gewone giftenaftrek niet gelden.

De begunstigde instelling wint aan slagkracht bij een dergelijke stabiele en bijna gegarandeerde inkomstenbron.

De schenker heeft ook een fiscale aftrekpost als hij jaarlijks op deze manier schenkingen aan een gezelligheidsvereniging doet; het hoeft niet om een goed doel te gaan. De vereniging moet wel meer dan 25 leden hebben.

Nadelen periodiek schenken

Eenmalig moet men notariskosten van enkele honderden euro's betalen. Veel goede doelen nemen de kosten voor eigen rekening.

De schenking ligt in de praktijk voor iets meer dan vier jaar (officieel vijf jaar) vast, zowel wat de bestemming als wat het jaarlijkse bedrag betreft. Bij bijzondere omstandigheden zoals overlijden en (sinds kort) werkloosheid en arbeidsongeschiktheid kan de verplichting vervallen.

Men kan de schenking niet concentreren in het jaar met het hoogste inkomen. Met bijvoorbeeld een inkomensdaling van 32.000 euro vóór pensionering tot 25.000 euro daarna, daalt de aan het tarief gerelateerde waarde van een aftrekpost van 42 naar 24 procent.

Zie verder: www.belastingdienst.nl onderdeel particulier/schenken, en www.donateursvereniging.nl onderdeel voor donateurs/tips