Gesloten Gaza opent deur, naar Egypte

De grens tussen de Strook van Gaza en Egypte is formeel open. Maar Zaidr moet toch nog een dag wachten voor hij naar zijn bruid kan.

Echt kwaad kunnen Mahmoud Zaidr(26) en zijn moeder, zusters, en tantes nog niet worden, de blijdschap domineert. Maar dat de internationale grensovergang van de Strook van Gaza naar Egypte bij Rafah niet terstond na het doorknippen van een rood lint door president Abbas, voor alle Palestijnse paspoorthouders wordt geopend, stemt hem toch argwanend. Hij gaat morgen trouwen in de Egyptische Zesde Oktoberstad met een Palestijns meisje dat hij vijf jaar geleden voor het laatst gezien heeft.

,,President Abbas zei dat de grensovergang vandaag open zou gaan, maar nu blijkt dat we er pas morgen, mijn huwelijksdag, door kunnen. Ik dacht dat de gevangenis vandaag zou worden geopend'', kankert hij met een half lachje. Zoals meestal in de Palestijnse gebieden, bleken er op het `Uur U' nog tal organisatorische problemen. Niet alle elektronische inspectieapparatuur functioneert naar behoren. En niet alle EU-waarnemers, een detachement van 70 Europese politieagenten onder leiding van de Italiaanse carabinieri-generaal Bistro Pistolese hebben zich ter plaatse gemeld.

De plechtigheid gisteren in een bedoeïenentent naast fris geschilderde aankomst- en vertrekhallen, met speeches van de president, de Egyptische chef van de veiligheidsdienst, Suleiman, en de speciale gezant van de Europese Unie, Marc Otte, had een symbolisch karakter. Dat werd versterkt door de aanwezigheid van de Italiaanse grenspolitie in gala-uniform, die qua glitter, glans en goud op pet, schouder en uniform alleen verslagen werd door de vijf commandanten van de niet-bestaande Palestijnse marine.

Voor de Palestijnen wordt de heropening van de grens na een vijf jaar durende afsluiting vandaag realiteit, dan gaat de Gazastrook vier hele uren open, zondag zullen dat er vijf en volgende maand 24 zijn. Dat Zaidr nerveus wordt van het uitstel laat zich invoelen. De families van bruid en bruidegom hadden vijf jaar geleden al een datum vastgesteld, maar de afsluiting van de grens door het Israëlische leger na het uitbreken van de intifadah verhinderde de voltrekking.

Zaidr kreeg al die jaren van de Shabak, de Israëlische geheime dienst, geen permissie de Gazastrook te verlaten. Twee achterneven van hem zitten namelijk in de gevangenis. Als hij voor de ingang van het ommuurde grenspostcomplex verwensingen roept naar voorbij scheurende overjarige zwarte Mercedessen( het vervoermiddel van Palestijnse ministers) en nieuwe Landrovers(een populaire vorm van transport onder diplomaten en NGO's) roepen moeder en zussen dat hij zich niet zo belachelijk moet maken. ,,Ze wacht heus wel, je droommeisje, ze is er na vijf jaar heus al aan gewend om op jou te wachten'', plaagt een jongere, halfgesluierde zus, die zich kennelijk geneert.

Internet voor foto's, video's en e-mail en de telefoon waren de middelen waarmee Zaidr de afgelopen jaren met zijn geliefde heeft gecommuniceerd. ,,Zonder het Internet waren we gek geworden'', denkt hij. Het internet maakte ook voor het bejaarde echtpaar Abdulrachman en Hadbea Al Burai uit Deir El-Bahal in de Gazastrook de jarenlange scheiding van hun drie dochters een beetje dragelijk. De 73-jarige Abdulrachman, een in welstand gepensioneerde portrettenfotograaf, heeft twee van zijn drie dochters in Ramallah op de Westelijke Jordaanoever vijf jaar geleden voor het laatst omhelsd.

Het gesoigneerde paar – zij draagt sluiers van dure zijde en houdt zichtbaar van goud, hij strak in het vrijdagse gebedsdagpak met Palestijnse sjaal – mocht wel de Gazastrook verlaten, maar kreeg nimmer toestemming om door te reizen naar de Westelijke Jordaanoever. Amman, de Jordaanse hoofdstad, dichter bij Ramallah kwamen zij niet.

,,Het is geweldig dat de grens naar de vrije wereld weer opengaat, maar wij hopen dat het nu ook snel mogelijk wordt om over land, via Israël naar de Westelijke Jordaanoever te reizen, naar onze dochter'', zegt Abdulrachman. ,,Insallah'', voegt zij er aan toe.

Volgens de vorige week door de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Rice afgedwongen overeenkomst is de volgende stap na het openen van de zuidelijke grenspost het instellen van een busverbinding van Gaza naar de Westelijke Jordaanoever. Minstens zo belangrijk voor de economische toekomst is de opening van de grenzen voor goederenverkeer. Inkomende vracht loopt via de socialistische kibboets Kerem Shalom in Israël. Uitgaande vracht loopt via de grenspost Karni, waar Palestijnse goederen na scherpe inspecties worden overgeladen in Israëlische vrachtwagens die naar de Westelijke Jordaanoever rijden. Een zeehaven zou uitkomst bieden. De Palestijnen mogen er een aanleggen, maar over het gebruik van de door de Israëlische marine gecontroleerde zeewegen is geen akkoord in zicht. Gaza International Airport blijft dicht.

Om die reden sprak president Abbas gisteren over ,,een belangrijke, maar duidelijk eerste stap'' op weg naar vrijheid voor alle Palestijnen, naar de gedroomde Palestijnse staat en naar vrede en democratie ,,zonder geweld'' in de regio. Over de hoofden van zijn internationale gehoor richtte de Palestijnse president zich tot de Palestijnse kiezers voor wie hij nu eindelijk wat heeft bereikt en tot de leden van de moslim-fundamentalistische Hamas onder de toehoorders.

Pal achter de sectie met Europese en Amerikaanse diplomaten, zat, strak en stil voor zich uitkijkend,,een van de invloedrijkste mensen in de Gazastrook, dr. Mah-moud Al-Zahar, de topman van Hamas die drie Israëlische liquidatiepogingen heeft overleefd. Zijn opmerkelijke aanwezigheid in de rangen van eregasten uit landen die Hamas beschouwen als een terroristische organisatie werd opgevat als goedkeuring van de overeenkomst met de Israëliërs, de Europeanen en de Amerikanen. Maar ook als signaal dat niemand moet denken dat er in de Gazastrook een toekomst is zonder Hamas.

Rectificatie / Gerectificeerd

In het artikel Gesloten Gaza opent deur, naar Egypte (26 november, pagina 5) wordt de Italiaanse generaal die de groep Europese politiewaarnemers bij de grenspost Rafah leidt, Bistro Pistolese genoemd. Dat moet zijn Pietro Pistolese.